> **เอกสารรุ่นก่อนการปรับหลักฐาน (10 กันยายน 2569):** เก็บเพื่อศึกษากระบวนการ ไม่ใช้ตัวเลขหรือการตัดสินใจเดิมแทนฉบับปัจจุบัน โปรดอ่าน [ร่าง 1.4](../articles/document-10.html) และ [บันทึกปรับข้อมูล](../articles/document-17.html) ประกอบ

# ยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

## พ.ศ. 2571–2575

**ฉบับร่างเพื่อพิจารณา**  
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา  
ข้อมูลตัดยอด ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569

> เอกสารฉบับนี้ใช้ทางเลือก A เป็นทิศทางหลัก ใช้ B เป็นแกนคุ้มครองขั้นต่ำ และใช้ C เป็นโครงการเรือธงภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 3 ตามข้อยืนยันของผู้ว่าจ้าง ยังไม่ใช่มติของคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

---

## สารบัญ

1. [บทสรุปผู้บริหาร](#1-บทสรุปผู้บริหาร)  
2. [บทนำ วัตถุประสงค์ ขอบเขต และวิธีจัดทำ](#2-บทนำ-วัตถุประสงค์-ขอบเขต-และวิธีจัดทำ)  
3. [กฎหมาย นโยบาย และแผนที่เกี่ยวข้อง](#3-กฎหมาย-นโยบาย-และแผนที่เกี่ยวข้อง)  
4. [บริบทและสถานการณ์การศึกษา](#4-บริบทและสถานการณ์การศึกษา)  
5. [ผลวิเคราะห์ปัญหา ศักยภาพ แนวโน้ม และฉากทัศน์](#5-ผลวิเคราะห์ปัญหา-ศักยภาพ-แนวโน้ม-และฉากทัศน์)  
6. [ทิศทางยุทธศาสตร์](#6-ทิศทางยุทธศาสตร์)  
7. [ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ และโครงการเรือธง](#7-ยุทธศาสตร์-กลยุทธ์-และโครงการเรือธง)  
8. [แผนที่ยุทธศาสตร์และ Theory of Change](#8-แผนที่ยุทธศาสตร์และ-theory-of-change)  
9. [ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายเสนอ](#9-ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายเสนอ)  
10. [กลไกขับเคลื่อน RACI และงบประมาณ](#10-กลไกขับเคลื่อน-raci-และงบประมาณ)  
11. [แผนบริหารความเสี่ยง](#11-แผนบริหารความเสี่ยง)  
12. [การติดตาม ทบทวน และประเมินผล](#12-การติดตาม-ทบทวน-และประเมินผล)  
13. [บรรณานุกรม](#13-บรรณานุกรม)  
14. [ภาคผนวก](#14-ภาคผนวก)

---

## 1. บทสรุปผู้บริหาร

จังหวัดพระนครศรีอยุธยามีระบบการศึกษาหลายสังกัด ปีการศึกษา 2568 มีสถานศึกษา/ศูนย์การเรียนรู้ 737 แห่ง ผู้เรียน 148,373 คน และผู้บริหาร/ครู 9,072 คน [S01] ในจำนวนนี้รายงานจำแนกโรงเรียนเอกชนสายสามัญ 35 แห่ง ผู้เรียน 20,863 คน และครู/ผู้บริหาร 1,385 คน หรือประมาณร้อยละ 14.06 และ 15.27 ของยอดจังหวัดตามลำดับ และยังมีสถานศึกษาอาชีวศึกษาเอกชน 5 แห่งที่รายงานแยกในหมวดอาชีวศึกษา การศึกษาเอกชนจึงเป็นหุ้นส่วนเชิงระบบ ไม่ใช่เพียงกลุ่มสถานศึกษาที่รับข้อมูลหรือปฏิบัติตามคำสั่ง

บริบทสำคัญคือจำนวนเกิดมีชีพลดจาก 7,018 คนใน พ.ศ. 2562 เหลือ 5,503 คนใน พ.ศ. 2566 หรือลดร้อยละ 21.59 ขณะที่ประชากรรวมทรงตัวและผู้สูงอายุมีสัดส่วนร้อยละ 21.90 ใน พ.ศ. 2567 [S02–S03] บางอำเภออุตสาหกรรมมีประชากรเพิ่ม แต่พื้นที่ระบบขนาดเล็กมีผู้เรียนลด ทำให้การวางแผนโรงเรียน ครู การเดินทาง และการเรียนรู้ตลอดชีวิตต้องใช้ข้อมูลรายพื้นที่

ด้านคุณภาพ RT ป.1 และ NT ป.3 ปีการศึกษา 2567 สูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ และ O-NET ป.6 หลายวิชาใกล้หรือสูงกว่าประเทศเล็กน้อย แต่ O-NET ม.3 และ ม.6 ต่ำกว่าประเทศทุกวิชาที่รายงาน ทั้งนี้ O-NET เป็นการสอบโดยสมัครใจ จึงต้องรายงานอัตราเข้าร่วมและไม่ใช้คะแนนแทนผู้เรียนทั้งรุ่น [S01] ด้านความต่อเนื่องยังไม่มีค่าฐานสาธารณะสำหรับเด็กนอกระบบ ส่วนข้อมูลออกกลางคัน 268 คนชี้ว่าการย้ายตามผู้ปกครองเป็นเหตุที่บันทึกสูงสุด แต่ร้อยละรวมในต้นฉบับคำนวณผิด จึงกำหนดให้รายงานค่าฐานเชิงบริหารคู่กับค่าคำนวณตรวจสอบเสมอ

ด้านความปลอดภัย พฤติกรรม การดูแลช่วยเหลือ และการแนะแนว พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 มาตรา 63 กำหนดให้สถานศึกษาจัดระบบงานและกิจกรรมแนะแนว ให้คำปรึกษา และฝึกอบรมเพื่อความประพฤติ ความรับผิดชอบ และความปลอดภัย [L10] อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีค่าฐานสาธารณะระดับจังหวัดที่เทียบกันได้เรื่องการขาดเรียนเรื้อรัง การกลั่นแกล้ง/ความรุนแรง ความรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนหนึ่ง คุณภาพการแนะแนว และเวลาส่งต่อ จึงกำหนดให้สร้าง baseline ในปี 2571 และไม่สรุปสถานการณ์จากข่าวหรือยอดร้องเรียนเพียงแหล่งเดียว [R7]

เศรษฐกิจจังหวัดมีการผลิตคิดเป็นร้อยละ 61.31 ของ GPP ปี 2565 และคนงานอุตสาหกรรมกระจุกในอุทัย บางปะอิน วังน้อย และเสนา ขณะที่กลุ่มวิเคราะห์อุตสาหกรรมของแผนครอบคลุมนครหลวงเพิ่มเติม [S02–S03] อย่างไรก็ดี ยังไม่มี graduate tracer ข้อมูลงานตรงสาขา คุณภาพงาน หรือสมรรถนะรายอาชีพเพียงพอ จึงห้ามสรุปว่าหลักสูตร “ไม่ตรงงาน” จากตำแหน่งว่างหรือสัดส่วนอาชีวศึกษาเพียงตัวเดียว

วิสัยทัศน์เสนอคือ **“คนอยุธยาทุกช่วงวัยเข้าถึงการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและเป็นธรรม มีสมรรถนะเท่าทันอนาคต เชื่อมโยงงานและทุนมรดก บนระบบการศึกษาที่ปลอดภัย ยืดหยุ่น และขับเคลื่อนด้วยข้อมูล”** ขับเคลื่อนด้วย 6 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) ความต่อเนื่องและความเสมอภาค (2) สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านช่วงชั้น (3) ระบบเรียน–งาน–ผู้ประกอบการและทักษะอนาคต (4) มรดก สุขภาวะ ความปลอดภัย พฤติกรรม การแนะแนว และความยืดหยุ่น (5) เครือข่ายบริการตามประชากรและความร่วมมือการศึกษาเอกชน และ (6) ธรรมาภิบาล ข้อมูล และการประสานทุกสังกัด

แต่ละยุทธศาสตร์มีโครงการเรือธงหนึ่งโครงการ รวม 6 โครงการ กรอบงบเพิ่มเพื่อขับเคลื่อนตลอด 5 ปีเสนอ 190–310 ล้านบาท ไม่รวมเงินเดือน งบประจำ ทุนเดิม และก่อสร้างขนาดใหญ่ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดทำหน้าที่เลขานุการยุทธศาสตร์ ผู้ประสาน และผู้ดูแลมาตรฐานข้อมูลรวม ส่วนการจัดการเรียนรู้ บุคลากร งบประมาณ การอนุญาต และข้อมูลรายบุคคลยังเป็นอำนาจของหน่วยงานเจ้าของตามกฎหมายหรือหนังสือมอบอำนาจ

ทางเลือก A จะดำเนินการเป็นระยะ ปี 2571 ตั้งฐานข้อมูล ข้อตกลงส่งต่อ เครื่องมือวินิจฉัย และออกแบบพื้นที่ทดลอง ปี 2572 พิสูจน์ผล ปี 2573–2574 ขยายเฉพาะมาตรการที่ผ่านเกณฑ์ และปี 2575 ทำให้เป็นงานประจำ หากทรัพยากรไม่ถึง 190 ล้านบาทแต่ไม่น้อยกว่า 125 ล้านบาท ให้เปลี่ยนไปใช้ protected core แบบทางเลือก B โดยคงยุทธศาสตร์ 1, 2 และ 6 เป็นลำดับแรก

เอกสารนี้ยังไม่มีผลรับฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจริง เครื่องมือและกระบวนการอยู่ใน [R4] จึงห้ามอ้างว่าข้อเสนอเป็นฉันทามติของจังหวัด ค่าเป้าหมายทั้งหมดมีสถานะ “ค่าเป้าหมายเสนอ” และต้องปรับเมื่อเจ้าของข้อมูลรับรอง baseline หรือเมื่อแผนระดับบนชุด พ.ศ. 2571–2575 ประกาศ

---

## 2. บทนำ วัตถุประสงค์ ขอบเขต และวิธีจัดทำ

### 2.1 หลักการและเหตุผล

การศึกษาระดับจังหวัดเป็นระบบที่ประกอบด้วยหน่วยจัดการศึกษาหลายสังกัดและภาคีด้านเด็ก สังคม สุขภาพ แรงงาน ท้องถิ่น ภัยพิบัติ วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ ยุทธศาสตร์นี้จึงมิใช่แผนบังคับบัญชาหน่วยงานทุกแห่ง แต่เป็นกรอบผลลัพธ์ร่วมสำหรับ กศจ. ศธจ. และเจ้าภาพตามกฎหมาย ใช้เชื่อมแผนปฏิบัติราชการ งบประมาณ ข้อมูล และการติดตามผล

### 2.2 วัตถุประสงค์

1. กำหนดทิศทางและผลลัพธ์ร่วมของการศึกษาทุกระบบในจังหวัด พ.ศ. 2571–2575
2. จัดลำดับมาตรการและทรัพยากรตามปัญหา กลุ่มเป้าหมาย และความแตกต่างเชิงพื้นที่
3. แบ่งงานที่ ศธจ.ทำโดยตรง งานประสาน งานที่ต้องเสนอผู้มีอำนาจ และงานภาคี
4. กำหนดตัวชี้วัด ค่าเป้าหมายเสนอ ระบบข้อมูล และวงรอบทบทวนที่ตรวจสอบได้

### 2.3 ขอบเขตและระเบียบวิธี

ครอบคลุม 16 อำเภอ ทุกสังกัด ทุกระดับและรูปแบบการศึกษา ผู้เรียนทุกช่วงวัย กลุ่มเปราะบาง วัยแรงงาน และผู้สูงอายุ ใช้ข้อมูลทางการที่เผยแพร่ไม่เกินวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ตรวจอนุกรมเวลา 3–5 ปีเมื่อเทียบได้ ใช้ PESTEL, stakeholder analysis, problem tree, SWOT/TOWS, scenario analysis, Theory of Change และการจัดลำดับแบบถ่วงน้ำหนัก รายละเอียดวิธีและทะเบียนหลักฐานอยู่ใน [R1–R5]

ไม่มีการรับฟังจริงในขอบเขตงานนี้ จึงใช้เพียงหลักฐานสาธารณะและผลวิเคราะห์ ไม่สร้างถ้อยคำ จำนวน หรือร้อยละความคิดเห็น เครื่องมือรับฟังพร้อมใช้กำหนดกลุ่มขั้นต่ำ 266 คนและกระบวนการ 20 วันทำการไว้ใน [R4]

### 2.4 นิยามสำคัญ

| คำ | นิยามที่ใช้ |
|---|---|
| เด็กนอกระบบ | เด็กในช่วงอายุที่ฐานข้อมูลกำหนดซึ่งไม่พบการเข้าเรียน ณ จุดเวลาอ้างอิง ต้องแยกจากเด็กย้ายและข้อมูลไม่ตรงกัน |
| เด็กหลุด/ออกกลางคัน | ผู้เคยเรียนแต่ขาดความต่อเนื่องก่อนจบช่วงที่กำหนด โดยใช้สูตรและรอบเวลาของเจ้าของข้อมูล |
| ค่าฐานเชิงบริหาร | ค่าปี 2568 ที่ผู้ว่าจ้างให้ใช้เพื่อเดินหน้าวางแผน แม้ยังมีข้อจำกัด ต้องแสดงค่าตรวจสอบคู่กัน |
| ค่าเป้าหมายเสนอ | ค่าที่เสนอจาก baseline/สูตร/ช่องว่าง ยังไม่ใช่พันธะของเจ้าของข้อมูลจนมีมติหรือรับรอง |
| การศึกษาเอกชน | โรงเรียนเอกชนในระบบ/นอกระบบและอาชีวศึกษาเอกชนตามกฎหมาย โดยแยกบทบาทกำกับตามมอบอำนาจจากความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ |
| ระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน | กระบวนการต่อเนื่องตั้งแต่รู้จัก/คัดกรอง ส่งเสริม ป้องกัน–แก้ไข จนถึงส่งต่อ โดยประยุกต์ให้เหมาะกับทุกสังกัด ไม่จำกัดเฉพาะระบบของ สพฐ. |
| การแนะแนว | บริการและกิจกรรม 3 ขอบข่าย—การศึกษา อาชีพ และส่วนตัว–สังคม—รวมการวางแผนช่วงเปลี่ยนผ่านและการเข้าถึงคำปรึกษา |
| ความปลอดภัยของผู้เรียน | ความปลอดภัยทางกาย ใจ สังคม ดิจิทัล และจากภัยพิบัติ รวมการป้องกัน การแจ้งเหตุ การตอบสนอง การส่งต่อ และการฟื้นตัว |

---

## 3. กฎหมาย นโยบาย และแผนที่เกี่ยวข้อง

### 3.1 ฐานอำนาจและขอบเขตบทบาท

คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 ซึ่งอ่านร่วม พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมฯ พ.ศ. 2565 เป็นฐานสำคัญของ กศจ.และ ศธจ.ในการกำหนดยุทธศาสตร์ เห็นชอบแผน ประสาน และติดตามการศึกษาในจังหวัด [L05–L06] คำสั่ง กศจ.พระนครศรีอยุธยา ที่ 1/2569 ลงวันที่ 27 มีนาคม 2569 กำหนดคณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์ให้กลั่นกรองข้อเสนอยุทธศาสตร์ แผน ตัวชี้วัด ระบบข้อมูล และงบประมาณ [A04]

สำหรับโรงเรียนเอกชน พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550 และฉบับแก้ไข พ.ศ. 2554 เป็นกฎหมายเฉพาะ การอนุญาต กำกับ และงานส่งเสริมของ ศธจ.ต้องตรวจหนังสือมอบอำนาจจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนฉบับปัจจุบัน ส่วนความร่วมมือด้านคุณภาพ การส่งต่อเด็ก ข้อมูลรวม ภัยพิบัติ และพัฒนาครูใช้ข้อตกลงและบทบาทประสาน ห้ามอ้างยุทธศาสตร์เป็นอำนาจสั่งการเกินกฎหมาย [L11]

ด้านพฤติกรรมและความปลอดภัย พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 63–66 วางทั้งหน้าที่ของสถานศึกษา ระบบแนะแนว/ให้คำปรึกษา การอบรมสั่งสอน และการประสานผู้เกี่ยวข้อง ระเบียบ ศธ. พ.ศ. 2548 จำกัดโทษไว้ 4 สถานและมุ่งอบรมสั่งสอน [L10, L21–L22] ยุทธศาสตร์นี้จึงใช้วินัยเชิงบวก การช่วยเหลือหลายระดับ และการส่งต่อเป็นหลัก ไม่ก่ออำนาจให้ ศธจ.หรือผู้ไม่มีคำสั่งแต่งตั้งตรวจค้น ลงโทษ เปิดเผยข้อมูล หรือจัดการกรณีแทนพนักงานเจ้าหน้าที่/สถานศึกษา/เจ้าของอำนาจ

### 3.2 ตารางกฎหมายและแผนฉบับย่อ

| ระดับ/สถานะ | เอกสารสำคัญ | ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง | ผลต่อยุทธศาสตร์/ผู้รับผิดชอบ |
|---|---|---|---|
| รัฐธรรมนูญ/มีผล | รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ม.54 | สิทธิการศึกษา ภาคบังคับ การดูแลเด็กเล็ก/ขาดแคลน | E1, E2, E5; รัฐและเจ้าภาพตามกฎหมาย [L01] |
| ระดับ 1/มีผล | ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580 | คน ความเสมอภาค การแข่งขัน ภาครัฐ สิ่งแวดล้อม | E1–E6; สศช./ทุกหน่วย [P01] |
| ระดับ 2/มีผล | แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ | ศักยภาพคน ความเสมอภาค พื้นที่ การบริการประชาชน | แปลงเป็นผลลัพธ์จังหวัด ไม่คัดลอกถ้อยคำ [P02] |
| ระดับ 2/สิ้นสุดก่อนแผน | แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570 | คน ทักษะ เศรษฐกิจมูลค่าสูง ภูมิอากาศ รัฐทันสมัย | ใช้เป็นฐานรอยต่อและทบทวนฉบับใหม่ภายใน 180 วัน [P03] |
| การศึกษาระยะยาว/มีผล | แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 | เข้าถึง เท่าเทียม คุณภาพ กำลังคน ประสิทธิภาพ | โครงสร้าง E1–E6 [P04] |
| โครงสร้าง/มีผล | คำสั่ง คสช. 19/2560 และ พ.ร.บ.แก้ไข พ.ศ. 2565 | กศจ./ศธจ. แผนจังหวัด ประสาน ติดตาม | ฐาน governance และ RACI [L05–L06] |
| เอกชน/มีผล | พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550/2554 | อนุญาต กำกับ ส่งเสริม และข้อมูลโรงเรียนเอกชน | E1, E2, E5, E6; ศธจ.ตามมอบอำนาจ/สช. [L11] |
| เด็ก/โอกาส/มีผล | ปฐมวัย ภาคบังคับ คุ้มครองเด็ก คนพิการ และ กสศ. | บริการตามวัย คุ้มครอง ช่วยเหลือ และเสมอภาค | E1, E2, E5; เจ้าของกฎหมาย/ภาคี [L07–L10] |
| พฤติกรรม/ความปลอดภัย/มีผล | พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ ม.63–66; ระเบียบลงโทษและกฎกระทรวงความประพฤติ พ.ศ. 2548 | ระบบแนะแนว/ปรึกษา ความประพฤติ ความปลอดภัย และการลงโทษเท่าที่กฎหมายกำหนด | E1–E6 โดย E4 เป็นแกน; สถานศึกษา/ต้นสังกัด/พนักงานเจ้าหน้าที่/ภาคี [L10, L21–L22] |
| นโยบายปัจจุบัน/มีผล ณ จุดตัดยอด | นโยบาย ศธ. พ.ศ. 2569–2570, SAFE SCHOOL และแนวปฏิบัติแนะแนว/โฮมรูม | สถานศึกษาพร้อม/ปลอดภัย ภัยกาย–ใจ–ดิจิทัล แนะแนว 3 ขอบข่าย และเครือข่ายส่งต่อ | E2–E5; ศธ./ต้นสังกัด/สธ./พม./ภาคี [P20, G01–G03] |
| ข้อมูล/มีผล | PDPA, Cybersecurity และ Digital Government | ฐานกฎหมาย ความจำเป็น ความมั่นคง และบริการดิจิทัล | E6; เจ้าของข้อมูล/DPO [L15–L17] |
| รายสาขา/รอยต่อ | แผน ศธ. สพฐ. สอศ. อว. แรงงาน ท้องถิ่น ภัย AI/ดิจิทัล | คุณภาพ ทักษะ งาน พื้นที่ ภัย และเทคโนโลยี | ทำ crosswalk เมื่อฉบับ 2571–2575 ประกาศ [P06–P16] |
| จังหวัด/รอยต่อ | แผนจังหวัดและกลุ่มจังหวัด พ.ศ. 2566–2570 ฉบับทบทวน 2570 | เมืองน่าอยู่ มรดก/ท่องเที่ยว เศรษฐกิจมูลค่าสูง สิ่งแวดล้อม | E3–E5; จังหวัด/กลุ่มจังหวัด [P17–P18] |
| สากล/มีผล | SDG 4 และเป้าหมาย 3, 5, 8, 10, 11, 13, 16, 17 | คุณภาพ เท่าเทียม ตลอดชีวิต งาน เมือง ภัย และหุ้นส่วน | หมุดตรวจปี 2573 และทบทวนหลัง 2030 [P19] |
| มรดก/มีผล | UNESCO และ พ.ร.บ.โบราณสถานฯ | คุ้มครอง OUV และขออนุญาตงานที่กระทบพื้นที่ | E4; กรมศิลปากร/อปท./เจ้าของโครงการ [H01–H04] |

**ข้อกำหนดทบทวน:** ภายใน 180 วันหลังแผนระดับชาติ กระทรวง กลุ่มจังหวัด หรือจังหวัดฉบับใหม่ที่มีผลต่อ พ.ศ. 2571–2575 ประกาศ ให้ ศธจ.จัดทำ gap analysis และข้อเสนอปรับตัวชี้วัด ค่าเป้าหมาย โครงการ และ RACI เสนอคณะอนุกรรมการและ กศจ. โดยไม่ลดสิทธิขั้นต่ำโดยไม่มีหลักฐาน

---

## 4. บริบทและสถานการณ์การศึกษา

### 4.1 ข้อมูลย้อนหลังและแนวโน้ม

| ตัวแปร | 2562 | 2563 | 2564 | 2565 | 2566/2567 | แนวโน้ม/ข้อจำกัด |
|---|---:|---:|---:|---:|---:|---|
| ประชากรทะเบียน | 820,188 | 819,088 | 820,512 | 820,417 | 822,106/822,720 | ทรงตัว; ไม่รวมความหมายประชากรแฝง [S02–S03] |
| เกิดมีชีพ | 7,018 | 6,537 | 5,708 | 5,423 | 5,503 | ลด 21.59% จาก 2562 [S02] |
| นักเรียนขั้นพื้นฐานชุดเทียบได้ | 125,018 | 123,115 | 120,751 | 120,626 | 120,206 | ลด 3.85%; ไม่เท่ายอดทุกระบบ [S02] |
| ก่อนประถม | 22,603 | 21,291 | 20,085 | 19,688 | 20,029 | ลด 11.39% [S02] |
| ประถม | 61,655 | 60,858 | 59,841 | 59,357 | 58,548 | ลด 5.04% [S02] |
| มัธยมต้น | 27,913 | 27,886 | 27,885 | 27,966 | 27,801 | ทรงตัว [S02] |
| มัธยมปลาย | 12,847 | 13,080 | 12,940 | 13,615 | 13,828 | เพิ่ม 7.64%; ไม่รวมอาชีวะ [S02] |

### 4.2 ระบบการศึกษาปี 2568

| กลุ่มสังกัด/ระบบ | แห่ง | ผู้เรียน | ครู/ผู้บริหาร | ประเด็นยุทธศาสตร์ |
|---|---:|---:|---:|---|
| สพฐ. | 362 | 79,888 | 5,406 | ผู้เรียนส่วนใหญ่และเครือข่ายพื้นที่ |
| โรงเรียนเอกชนสายสามัญ | 35 | 20,863 | 1,385 | หุ้นส่วนสำคัญด้านปฐมวัย/ประถม คุณภาพ และการรับ–ส่งต่อ |
| สกร. | 16 | 11,603 | 266 | re-entry และเรียนรู้ตลอดชีวิต |
| อาชีวศึกษารัฐ/เอกชน | 14 | 11,023 | 609 | เส้นทางเรียน–งานและทวิภาคี; ในจำนวนนี้เอกชน 5 แห่ง |
| อุดมศึกษา/สาธิต | 6 | 8,231 | 668 | วิจัย พัฒนาครู นวัตกรรม และประเมินผล |
| ท้องถิ่น/ศพด. | 301 | 16,039 | 621* | ปฐมวัย/บริการใกล้บ้าน; *ไม่รวมครู ศพด.ในรายงาน |
| การศึกษาพิเศษ/พระปริยัติ | 3 | 726 | 117 | บริการเฉพาะและความเสมอภาค |
| **รวม** | **737** | **148,373** | **9,072** | ข้อมูลทุกระบบต้องมีนิยามร่วม [S01] |

### 4.3 การเข้าถึง คุณภาพ และความเสมอภาค

| ประเด็น | ค่าฐาน/หลักฐาน | การตีความที่ใช้ |
|---|---|---|
| Access 3–5 ปี | 86.40% | ช่องว่างเบื้องต้น; ตรวจการนับ ศพด.และประชากรฐาน |
| Access 6–11 ปี | 110.58% | ไม่ใช่อัตราสุทธิ; ชี้ปัญหาตัวหาร/ข้ามพื้นที่ |
| Access 12–14 ปี | 97.25% | ใช้เป็นค่าฐานเชิงบริหาร |
| Access 15–17 ปี | 74.43%; อีกส่วนระบุ 76.10% | ใช้ 74.43 เป็น legacy baseline และแสดงข้อขัดแย้ง |
| Access ปวส. 18–19 ปี | 23.97%; คำบรรยายระบุ 60.27% | ไม่แทนการเข้าถึงวัย 18–19 ทุกเส้นทาง |
| Dropout | ต้นฉบับ 4.48/5.07/3.62%; คำนวณใหม่รวม 268/94,575 = 0.283% | รายงานคู่; ใช้สูตร corrected ในการตั้งเป้า |
| RT/NT | 81.69/62.51 สูงกว่าประเทศ | ต้องดูความกระจายและสังกัด |
| O-NET ม.3/ม.6 | ต่ำกว่าประเทศทุกวิชาที่รายงาน | สมัครใจสอบ; ใช้ร่วมกับ participation/diagnostic |
| เด็กนอกระบบ/อาชีวะออกกลางคัน | ไม่มี baseline สาธารณะเพียงพอ | ปี 2571 ต้องสร้าง baseline ก่อนตั้งเป้าตัวเลข |
| เด็กต้องการจำเป็นพิเศษ | รายงาน 1,834 คน แต่สูตรไม่วัด coverage | เปลี่ยนเป็น funnel: eligible–screened–served–outcome |

### 4.4 เศรษฐกิจ พื้นที่ ภัย และดิจิทัล

การผลิตคิดเป็นร้อยละ 61.31 ของ GPP ปี 2565 ตำแหน่งงานว่างที่แจ้งในปี 2567 จำนวน 15,317 อัตรา โดยร้อยละ 68.5 อยู่ในภาคผลิต แต่ยังไม่มีข้อมูลคุณภาพงานหรือทักษะรายอาชีพ [S02–S03] ครัวเรือนเข้าถึงอินเทอร์เน็ตเพิ่มจากร้อยละ 90.1 ในปี 2564 เป็น 95.3 ในปี 2566 แต่ไม่บอกคุณภาพอุปกรณ์ สัญญาณ และทักษะ [S02] พื้นที่อุทกภัยซ้ำซากคิดเป็นร้อยละ 68.54 ของจังหวัด แต่ยังไม่มีการซ้อนพิกัดสถานศึกษา/เส้นทาง [S03] นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป็นมรดกโลกและเป็นฐาน place-based learning โดยทุกโครงการต้องผ่านข้อกำกับพื้นที่ [S05]

### 4.5 ความแตกต่างเชิงพื้นที่

| กลุ่มพื้นที่ | อำเภอหลัก | โจทย์ |
|---|---|---|
| เมือง–มรดก–บริการ | พระนครศรีอยุธยา | ผู้เรียนข้ามพื้นที่ ความจุบริการ หลักสูตรมรดกและผลกระทบท่องเที่ยว |
| อุตสาหกรรม–ประชากรเติบโต | อุทัย บางปะอิน วังน้อย นครหลวง เสนา | บุตรแรงงาน ทวิภาคี ความปลอดภัย automation การเดินทาง และบริการตึง |
| ฝั่งตะวันตก/เกษตร | เสนา บางไทร บางซ้าย ลาดบัวหลวง ผักไห่ บางบาล | ระยะทาง เครือข่ายโรงเรียน น้ำท่วม และบริการเฉพาะทาง |
| ประชากรหด/ระบบเล็ก | ท่าเรือ บางบาล ผักไห่ บางซ้าย มหาราช บ้านแพรก | shared service ครูร่วม รถรับส่ง และ learning hub |

กลุ่มพื้นที่เป็นสมมติฐานวิเคราะห์ อำเภอหนึ่งอยู่ได้หลายกลุ่ม ห้ามใช้เป็นเหตุยุบ/รวมสถานศึกษาโดยไม่มีข้อมูลรายแห่งและการประเมินการเข้าถึง

---

## 5. ผลวิเคราะห์ปัญหา ศักยภาพ แนวโน้ม และฉากทัศน์

### 5.1 ปัญหา–หลักฐาน–สาเหตุราก

| ปัญหา | หลักฐาน | สาเหตุรากที่ต้องจัดการ | กลุ่ม/พื้นที่ |
|---|---|---|---|
| เรียนไม่ต่อเนื่อง/หลุด | 268 administrative dropout; ย้ายตามผู้ปกครอง 53.36%; ไม่มี OOS baseline | ส่งต่อข้ามสังกัดไม่ต่อเนื่อง ทางเลือก/สวัสดิการไม่เชื่อม ข้อมูลรายกรณียังไม่พร้อม | เด็กย้าย/เปราะบาง โดยตรวจลึกอุตสาหกรรม |
| สมรรถนะช่วงมัธยมอ่อน | ม.3/ม.6 ต่ำกว่าประเทศ; participation ต่าง | ช่องว่างสะสม การประเมิน/ช่วยเหลือไม่ต่อเนื่อง ครู/หลักสูตร/บริบทยังต้องทดสอบ | ช่วงเปลี่ยนผ่านและทุกสังกัดรวมเอกชน |
| เรียน–งานไม่เชื่อม | งานว่างภาคผลิตสูง แต่ไม่มี tracer/skill detail | demand signal ไม่เป็นระบบ คุณภาพฝึกต่าง หลักสูตรปรับช้า | อาชีวะ/มัธยม/อุดมศึกษา/สกร.และ 5 อำเภอ |
| ระบบดูแล/แนะแนวและความปลอดภัยวัดผลไม่ได้ | ม.63 กำหนดให้มีระบบ แต่ไม่มี baseline จังหวัดเรื่องขาดเรียนเรื้อรัง เหตุรุนแรง/กลั่นแกล้ง ความรู้สึกปลอดภัย คุณภาพแนะแนว และเวลาส่งต่อ | นิยาม/ช่องทางรายงานต่างกัน บุคลากรเฉพาะทางกระจาย การตอบสนองแยกส่วน และยอดเหตุมี under-reporting/selection bias | ผู้เรียนทุกสังกัด โดยเน้นกลุ่มเปราะบาง ช่วงเปลี่ยนผ่าน และพื้นที่เข้าถึงผู้เชี่ยวชาญยาก [R7] |
| บริการไม่ตรงประชากร | เกิดลดแต่บางอำเภอโต นักเรียนต่อโรงเรียนต่าง | แผนใช้ค่าเฉลี่ย ข้อมูลเครือข่าย/เวลาเดินทางไม่ครบ | พื้นที่เติบโตและระบบเล็ก |
| ภัยกระทบความต่อเนื่อง | น้ำท่วมซ้ำซากสูง ไม่มี school risk map | BCP และข้อมูลภัย–การศึกษาไม่เชื่อม | พื้นที่เสี่ยงทุกสังกัด |
| ประสาน/ข้อมูลอ่อน | ตัวเลขหลักขัดกัน หลายสังกัด | ไม่มี dictionary, KPI owner, validation และ decision cycle | ศธจ./เจ้าของข้อมูลทุกแห่ง |

### 5.2 SWOT และ TOWS ฉบับย่อ

| มิติ | สาระที่มีหลักฐาน |
|---|---|
| Strengths | เครือข่าย 737 แห่งทุกระบบ; เอกชนมีผู้เรียนจำนวนสำคัญ; RT/NT เด่น; อุตสาหกรรมและมรดกโลกเป็นฐานเรียนรู้ |
| Weaknesses | ข้อมูลขัดกัน; ไม่มี OOS/TVET dropout/tracer; ม.3–ม.6 ต่ำ; ไม่มี baseline ความปลอดภัย/แนะแนวหรือแผนที่บริการ/ภัยรายโรงเรียน |
| Opportunities | นายจ้าง/อาชีวะ/อุดมศึกษา; สกร.; AI/automation; เศรษฐกิจสร้างสรรค์; คณะอนุกรรมการมีอำนาจกลั่นกรอง KPI/ข้อมูล |
| Threats | เกิดลด สูงวัย ย้ายถิ่น น้ำท่วม ความร้อน มลพิษ automation และแผนระดับบนเปลี่ยนหลัง 2570 |

TOWS นำไปสู่ 4 กลุ่มมาตรการ: (1) ใช้เครือข่ายรัฐ–เอกชน–ท้องถิ่นสร้างเส้นทางเรียนรู้ (2) ใช้ฐานอุตสาหกรรม/มรดกสร้างงานและสมรรถนะ (3) แก้ข้อมูลและสมรรถนะช่วงเปลี่ยนผ่าน (4) สร้างบริการร่วมและความต่อเนื่องต่อภัย โดยไม่เปิดระบบรายบุคคลก่อนผ่านกฎหมาย

| TOWS | การจับคู่ | ผลต่อยุทธศาสตร์ |
|---|---|---|
| SO | เครือข่ายทุกระบบ+อุตสาหกรรม/มรดก+เส้นทางหลากหลาย | E3 skills/dual quality; E4 heritage learning; E5 รัฐ–เอกชนใช้ทรัพยากรร่วม |
| WO | ข้อมูล/ผลลัพธ์ขาด+กลไกคณะอนุกรรมการ/มหาวิทยาลัย | E6 dictionary/certification; E1 OOS baseline; E2 diagnostic |
| ST | เครือข่าย/ดิจิทัล+ภัย/automation | E4 continuity; E3 reskill และ transferable skills |
| WT | ข้อมูล/แผนที่บริการขาด+ย้ายถิ่น/เกิดลด/ภัย | E1 transfer protocol; E5 service network; E6 aggregate-first governance |

### 5.3 การมีส่วนร่วม

ยังไม่มีการรับฟังจริง จึงไม่มีประเด็นเห็นพ้อง ขัดแย้ง หรือผลสำรวจที่จะอ้างเป็นตัวแทนจังหวัด รายงาน [R4] ออกแบบกลุ่มขั้นต่ำ 266 คน แบบสำรวจ กลุ่มสนทนา สัมภาษณ์ Industrial Cluster Lab วิธีลดอคติ และแบบสังเคราะห์ไว้แล้ว ก่อนเสนอฉบับเห็นชอบควรดำเนินการหรือบันทึกมติชัดว่าการรับฟังจะอยู่ในขั้นแผนปฏิบัติการ ทั้งนี้การไม่มีข้อขัดแย้งที่ผู้ว่าจ้างแจ้งไม่เท่ากับฉันทามติสาธารณะ

| กลุ่ม | สิ่งที่กล่าว/ผลจริง | ผลวิเคราะห์ที่ใช้แทนไม่ได้ | หลักฐาน | เห็นพ้อง/ขัดแย้ง | สถานะ |
|---|---|---|---|---|---|
| ผู้เรียน/ผู้ปกครอง/เปราะบาง | ยังไม่ได้เก็บ | ห้ามอ้างความต้องการแทน | ข้อมูลสถานการณ์ [R3] | ยังประเมินไม่ได้ | ใช้เครื่องมือ [R4] |
| ครู/ผู้บริหาร/ทุกสังกัดรวมเอกชน | ยังไม่ได้เก็บ | การมีผู้เรียนเอกชนมากไม่เท่ากับความเห็นเอกชน | กฎหมาย/ข้อมูล [R2–R3] | ยังประเมินไม่ได้ | ต้องมีตัวแทนจริง |
| อปท./อาชีวะ/อุดมศึกษา/หน่วยสังคม | ยังไม่ได้เก็บ | RACI เป็นข้อเสนอวิเคราะห์ | อำนาจ/แผน [R2] | ยังประเมินไม่ได้ | ตรวจ commitment |
| นายจ้าง/แรงงาน/ประชาสังคม | ยังไม่ได้เก็บ | vacancy ไม่แทนความต้องการทักษะ/คุณภาพงาน | ข้อมูลเศรษฐกิจ [R3] | ยังประเมินไม่ได้ | Industrial Lab [R4] |

### 5.4 ฉากทัศน์

| ฉากทัศน์ | ภาพระบบ | การตอบสนองของยุทธศาสตร์ |
|---|---|---|
| ข้อมูล/ประสานดี แรงกระแทกปานกลาง | เส้นทางเรียนเชื่อม งาน/มรดกขยาย | ขยาย flagship ที่พิสูจน์ผล |
| ข้อมูล/ประสานดี แรงกระแทกสูง | ระบบยืดหยุ่นต่อภัยและ automation | เปิด BCP/reskill และจัดสรรตาม trigger |
| ข้อมูล/ประสานต่ำ | เกาะความสำเร็จแยกส่วน ตัวเลขขัดกัน | เร่ง E6 และชะลอเป้าตัวเลขที่ไม่รับรอง |
| ข้อมูลต่ำ แรงกระแทกสูง | เด็กย้าย/ยากจนหลุด ความเหลื่อมล้ำเพิ่ม | ใช้ protected core E1/E2/E6 และแผนฉุกเฉิน |

---

## 6. ทิศทางยุทธศาสตร์

### 6.1 วิสัยทัศน์

> **คนอยุธยาทุกช่วงวัยเข้าถึงการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและเป็นธรรม มีสมรรถนะเท่าทันอนาคต เชื่อมโยงงานและทุนมรดก บนระบบการศึกษาที่ปลอดภัย ยืดหยุ่น และขับเคลื่อนด้วยข้อมูล**

### 6.2 พันธกิจ

1. ประสานการค้นหา ป้องกัน ส่งต่อ และเส้นทางกลับเข้าสู่การเรียนรู้
2. สนับสนุนการประเมินวินิจฉัยและช่วยเหลือหลายระดับเพื่อสมรรถนะพื้นฐาน
3. เชื่อมการเรียนทุกระบบกับข้อมูลทักษะ คุณภาพการฝึก และผลลัพธ์ผู้สำเร็จ
4. สร้างสถานศึกษาปลอดภัย ใส่ใจ ใช้วินัยเชิงบวก มีระบบดูแล–แนะแนวและส่งต่อ พร้อมใช้มรดก ชุมชน เทคโนโลยี และการจัดการภัยเป็นฐานเรียนรู้
5. วางเครือข่ายบริการรัฐ–เอกชน–ท้องถิ่นตามประชากรและพื้นที่
6. สร้างธรรมาภิบาลข้อมูล ตัวชี้วัดร่วม และวงรอบตัดสินใจที่ตรวจสอบได้

### 6.3 หลักการ

ผู้เรียนและสิทธิเป็นศูนย์กลาง; เสมอภาคตามความจำเป็น; ใช้หลักฐานและเปิดเผยความไม่แน่นอน; เคารพอำนาจแต่ละสังกัด; ป้องกันอันตราย/การตีตรา/การละเมิดข้อมูล; ทดลองและขยายตามผล; วัดผลลัพธ์และช่องว่าง ไม่วัดเฉพาะกิจกรรม

### 6.4 เป้าประสงค์ร่วม

G1 เข้าถึงและคงอยู่ในเส้นทางเหมาะสม; G2 สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านดีขึ้น; G3 เปลี่ยนผ่านสู่การเรียน/งานคุณภาพ; G4 ปลอดภัย สุขภาวะดี มีพฤติกรรมเชิงบวก เข้าถึงการดูแล–แนะแนว ใช้มรดกและเรียนต่อเนื่องเมื่อเกิดภัย; G5 บริการเหมาะประชากร/พื้นที่และสนับสนุนตลอดชีวิต; G6 ข้อมูลมีนิยาม เจ้าของ คุณภาพ และใช้ตัดสินใจ

---

## 7. ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ และโครงการเรือธง

### ยุทธศาสตร์ที่ 1 ความต่อเนื่องและความเสมอภาคในการเรียนรู้

**ผลลัพธ์:** ผู้เรียนที่ย้าย เสี่ยงหลุด หรือหลุดได้รับการส่งต่อเข้าสู่การศึกษา ฝึกอบรม หรือการเรียนรู้ที่เหมาะสมและคงอยู่ โดยช่องว่างกลุ่ม/พื้นที่ลดลง

**กลยุทธ์:** (1) protocol รับ–ส่งต่อข้ามรัฐ เอกชน ท้องถิ่น สกร. อาชีวะ และจังหวัด (2) จุดประสาน 16 อำเภอและรหัสสาเหตุมาตรฐาน (3) ทางเลือกยืดหยุ่น/เทียบโอน (4) เชื่อมทุน สุขภาพ สังคม และคุ้มครองเด็ก (5) ใช้การขาดเรียนเรื้อรัง/สัญญาณดูแลช่วยเหลือเป็น early warning และ case conference ก่อนหลุด (6) ข้อมูลรวมก่อนรายบุคคลผ่าน Gates G1–G7

**Flagship 1: Ayutthaya Learner Continuity Compact** จัดทำข้อตกลงส่งต่อระหว่างสังกัด แบบแจ้งย้ายและยืนยันปลายทาง ระบบติดตามผลรวม 30/90/365 วัน และ referral directory โรงเรียนเอกชนร่วมออกแบบเพื่อให้เด็กย้ายระหว่างรัฐ–เอกชนไม่หายจากระบบ โดยแยกข้อมูลค่าเล่าเรียน/ทุนตามฐานกฎหมายและไม่ตีตรา

### ยุทธศาสตร์ที่ 2 สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านช่วงชั้น

**ผลลัพธ์:** ผู้เรียนอ่านรู้เรื่อง เขียนสื่อสาร คิดคำนวณ ใช้วิทยาศาสตร์ ภาษา และดิจิทัลตามช่วงวัย พร้อมมี learning growth เมื่อเปลี่ยนชั้น

**กลยุทธ์:** (1) เครื่องมือวินิจฉัยร่วมที่เทียบเคียงได้ (2) ระบบช่วยหลายระดับ (3) coaching ครูจากข้อมูลชั้นเรียน (4) transition portfolio ป.6–ม.1 และ ม.3–ม.4/ปวช. (5) บรรยากาศชั้นเรียนปลอดภัย วินัยเชิงบวก และทักษะชีวิต/อารมณ์–สังคม (6) รายงาน participation/equity gap

**Flagship 2: อ่านรู้เรื่อง–คิดคำนวณ–ต่อยอดมัธยม** ประเมินต้น–กลาง–ปลายปี จัดเวลาและสื่อช่วยเฉพาะจุด สร้างเครือข่ายครูข้ามสังกัด มหาวิทยาลัยสนับสนุนการประเมิน โรงเรียนเอกชนเข้าถึงเครื่องมือ การพัฒนาครู และวงแลกเปลี่ยนโดยไม่ถูกจัดอันดับจากคะแนนดิบ

### ยุทธศาสตร์ที่ 3 ระบบเรียน–งาน–ผู้ประกอบการและทักษะอนาคต

**ผลลัพธ์:** ผู้เรียนเลือกเส้นทางจากข้อมูลจริง การฝึกมีคุณภาพ ผู้สำเร็จเข้าสู่เรียนต่อ/งานคุณภาพ และแรงงานเข้าถึง reskill/upskill

**กลยุทธ์:** (1) skills intelligence รายไตรมาส (2) tracer 6/12 เดือน (3) มาตรฐานฝึกงาน/ทวิภาคีรวมความปลอดภัย การคุกคาม และช่องทางร้องเรียน (4) แนะแนวการศึกษา–อาชีพ–ส่วนตัว/สังคมจากข้อมูลจริง (5) modular learning/credit transfer (6) automation, AI, data, maintenance, safety, green/human skills (7) สิทธิเลือกและ transferable skills

**Flagship 3: Ayutthaya Skills Intelligence & Dual Quality** ทดลองในอุทัย บางปะอิน วังน้อย นครหลวง และเสนา เชื่อมมัธยม โรงเรียนเอกชน อาชีวะรัฐ/เอกชน อุดมศึกษา สกร. แรงงาน นายจ้าง และผู้แทนแรงงาน วัดงานตรงสาขา รายได้ การคงอยู่ คุณภาพ/ความปลอดภัยฝึก ไม่วัดเพียงสัดส่วนอาชีวะ

### ยุทธศาสตร์ที่ 4 มรดก สุขภาวะ ความปลอดภัย พฤติกรรม การแนะแนว และความยืดหยุ่น

**ผลลัพธ์:** ผู้เรียนรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนหนึ่ง มีพฤติกรรมเชิงบวก เข้าถึงการดูแลช่วยเหลือ/แนะแนวและการส่งต่อตามเวลา การเรียนต่อเนื่องเมื่อเกิดภัย และใช้ทุนมรดกสร้างสมรรถนะโดยไม่กระทบ OUV

**กลยุทธ์:** (1) มาตรฐาน Safe–Caring–Guided ขั้นต่ำทุกสังกัดและช่องทางแจ้งเหตุที่เข้าถึงได้ (2) ระบบดูแลช่วยเหลือสามระดับ: ทั่วไป–เสี่ยง–เข้มข้น พร้อม referral directory/มาตรฐานเวลา (3) แนะแนว 3 ขอบข่ายและโฮมรูมต่อเนื่อง (4) วินัยเชิงบวก การป้องกันกลั่นแกล้ง ความรุนแรง สารเสพติด ภัยดิจิทัล และการคุกคาม (5) school risk map, BCP/recovery และ heat/air/flood protocol (6) heritage learning routes/โครงงานชุมชนและ heritage compliance gate [R7]

**Flagship 4: Ayutthaya Safe, Caring, Guided & Resilient Schools** สถานศึกษารัฐ เอกชน อาชีวะ และท้องถิ่นใช้มาตรฐานขั้นต่ำร่วม ระบบดูแลช่วยเหลือ/แนะแนวและส่งต่อ พัฒนาครูที่ปรึกษา–ครูแนะแนว ใช้วินัยเชิงบวก สำรวจเสียงผู้เรียนแบบนิรนาม และซ้อมแผนเผชิญเหตุ/BCP โดยเชื่อม School Health HERO หรือระบบเจ้าของสังกัดตามสิทธิ ไม่สร้างฐานสุขภาพรายบุคคลซ้ำ เส้นทางเรียนรู้มรดกยังเป็นองค์ประกอบของ flagship โดยกรมศิลปากร/อปท.ตรวจโครงการกายภาพ และ ปภ./สธ./พม.ร่วมมาตรฐานตามอำนาจ

### ยุทธศาสตร์ที่ 5 เครือข่ายบริการตามประชากรและความร่วมมือการศึกษาเอกชน

**ผลลัพธ์:** ทุกพื้นที่เข้าถึงบริการขั้นต่ำด้วยเวลา/ต้นทุนเหมาะสม ใช้ทรัพยากรร่วมโดยไม่เพิ่มความเหลื่อมล้ำ และการศึกษาเอกชนมีส่วนกำหนด/ขับเคลื่อนผลลัพธ์จังหวัดตามบทบาท

**กลยุทธ์:** (1) district service profile และ school master list/GIS (2) shared teachers/mobile specialists รวมครูแนะแนว นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์/ทีมสุขภาพ และ transport guarantee (3) capacity planning พื้นที่เติบโต (4) learning hub ร่วม สกร.–อปท.–อาชีวะ–อุดมศึกษา (5) Provincial Private Education Partnership สำหรับช่องทางบริการ/คำปรึกษาตามมอบอำนาจ ข้อมูล คุณภาพ พัฒนาครู การศึกษาพิเศษ คุ้มครองเด็ก BCP การดูแลช่วยเหลือ/แนะแนว และการส่งต่อ (6) private education profile ด้านความจุ แนวโน้มผู้เรียน และความต้องการสนับสนุน (7) ตรวจหนังสือมอบอำนาจ สช.ทุกปี

**Flagship 5: Ayutthaya Education Service & Private Partnership Network** จัดคลัสเตอร์บริการ 16 อำเภอ ให้โรงเรียนเอกชน 35 แห่งและอาชีวะเอกชน 5 แห่งมีผู้แทนในคณะทำงานเชิงเทคนิค ใช้ทรัพยากร/ผู้เชี่ยวชาญร่วมตามข้อตกลง มีช่องทาง one-stop ตามมอบอำนาจ สนับสนุนพัฒนาครู การช่วยเหลือเด็กพิเศษ การคุ้มครองเด็กและ BCP รวมทั้ง protocol รองรับการย้ายหรือยุติกิจการที่กระทบผู้เรียน และทำ private education profile โดยไม่สร้างรายงานซ้ำหรือก้าวล่วงอำนาจ สช./ผู้รับใบอนุญาต ตัวชี้วัดผลลัพธ์ทุกตัวต้องจำแนกสังกัดเพื่อเห็นผลต่อผู้เรียนเอกชน ไม่วัดการส่งเสริมจากจำนวนประชุมเพียงอย่างเดียว

### ยุทธศาสตร์ที่ 6 ธรรมาภิบาล ข้อมูล และการประสานทุกสังกัด

**ผลลัพธ์:** ตัวชี้วัดสำคัญมีนิยาม สูตร เจ้าของ แหล่ง รอบเวลา คุณภาพ และการรับรองชัดเจน พร้อมใช้ในมติ แผน และการแก้ปัญหา

**กลยุทธ์:** (1) data dictionary/baseline dual reporting รวมการขาดเรียน เหตุ การช่วยเหลือ/ส่งต่อ และผลแนะแนว (2) owner sign-off (3) dashboard หลายระดับและ decision log (4) privacy/security/child-rights impact controls (5) annual review และ 180-day policy update (6) minimum dataset ครอบคลุมเอกชนโดยร่วมออกแบบ และห้ามจัดอันดับจากยอดเหตุ/ข้อมูลสุขภาพจิต

**Flagship 6: Provincial Education Data Compact** ศธจ.เป็นเลขานุการ/data steward ของข้อมูลรวม เจ้าของข้อมูลรวมถึงโรงเรียนเอกชนและ สช.รับรองข้อมูลของตน ใช้ dashboard เพื่อการตัดสินใจ ไม่เผยข้อมูลกลุ่มเล็ก และไม่เชื่อมรายบุคคลก่อนผ่าน Gates

### 7.1 ตารางยุทธศาสตร์–กลยุทธ์–โครงการ

| E | ปัญหา/โอกาส | กลุ่ม/พื้นที่ | บทบาท ศธจ. | เจ้าภาพร่วม | ทรัพยากร | ความเสี่ยง | หลักฐานสำเร็จ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| E1 | เด็กย้าย/หลุด ไม่มี OOS baseline | เปราะบาง/อุตสาหกรรม/ทุกอำเภอ | มาตรฐาน ประสาน ติดตามรวม | สังกัด เอกชน สกร. กสศ. พม. สธ. อปท. | case pathway ทุน early warning | ตีตรา/ข้อมูลรั่ว | ส่งต่อและคงอยู่ |
| E2 | สมรรถนะช่วงมัธยม | ทุกสังกัด/ช่วงเปลี่ยน | ประสานเครื่องมือ/เครือข่าย | สพฐ. เอกชน อปท. มหาวิทยาลัย | ครู เวลา สื่อ diagnostic | สอนเพื่อสอบ | growth/gap |
| E3 | ฐานผลิตสูง ไม่มี tracer | 5 อำเภอแล้วขยาย | เวทีและข้อมูล | สอศ.เอกชน/รัฐ อว. แรงงาน นายจ้าง | ครูฝึก อุปกรณ์ ข้อมูล | ป้อนแรงงาน/ฝึกแคบ | transition/quality work |
| E4 | ความปลอดภัย/ดูแล/แนะแนวไร้ baseline; น้ำท่วม/มรดก | ทุกสังกัด กลุ่มเปราะบาง เสี่ยงภัย/มรดก | ประสานมาตรฐาน/ข้อมูลรวม | สังกัด สช. สธ. พม. ปภ. ศิลปากร อปท. | ครูแนะแนว ทีมส่งต่อ สำรวจ BCP แหล่งเรียน | แจ้งเหตุน้อย/ตีตรา/กระทบ OUV | K10,K13–K15; recovery |
| E5 | ประชากรต่าง/เอกชนสำคัญ | 16 อำเภอ รัฐ–เอกชน | วิเคราะห์/ข้อตกลง/เสนอ | สังกัด สช. เอกชน อปท. สกร. สธ. พม. | GIS รถรับส่ง ผู้เชี่ยวชาญเคลื่อนที่ | รวมแล้วเข้าถึงแย่ | access/time/service |
| E6 | ตัวเลขขัดกัน | เจ้าของข้อมูลทุกแห่ง | เลขานุการ/data steward | ทุกสังกัด DPO/สช. | dictionary ระบบ คน | ภาระ/ละเมิด | certified KPI/error time |

---

## 8. แผนที่ยุทธศาสตร์และ Theory of Change

```text
ฐานกำกับ: E6 ข้อมูลเชื่อถือได้ + อำนาจ/RACI ชัด + การตัดสินใจร่วม
                              ↓
หลักประกัน: E1 ความต่อเนื่อง/เสมอภาค + E5 เครือข่ายรัฐ–เอกชนตามพื้นที่
                              ↓
ผลลัพธ์ผู้เรียน: E2 สมรรถนะ + E3 เรียน–งาน/แนะแนว + E4 ปลอดภัย/ดูแล/พฤติกรรม/สุขภาวะ/มรดก/ภัย
                              ↓
ผลกระทบ: คนทุกช่วงวัยเรียนรู้ต่อเนื่อง มีสมรรถนะและเส้นทางชีวิตคุณภาพ
          จังหวัดมีทุนมนุษย์ เศรษฐกิจ และชุมชนที่ยืดหยุ่นโดยไม่ทิ้งใคร
```

| ชั้น | รายการ | หลักฐานติดตาม |
|---|---|---|
| Inputs | กศจ./คณะอนุกรรมการ ศธจ. เจ้าของข้อมูล โรงเรียนรัฐ/เอกชน ครู ผู้เชี่ยวชาญ งบ/ภาคี | คำสั่ง RACI ข้อตกลง งบ |
| Activities | นิยาม/ฐานข้อมูล ส่งต่อ วินิจฉัย ดูแลช่วยเหลือ/แนะแนว วินัยเชิงบวก เส้นทางงาน BCP มรดก และบริการร่วม | protocol เครื่องมือ แผนพื้นที่ |
| Outputs | หน่วยงานใช้มาตรฐาน ผู้เรียนได้รับบริการ ครูได้ coaching/ทักษะดูแล มี tracer/BCP/network | coverage และคุณภาพบริการ |
| Early outcomes | ส่งต่อเร็ว รู้สึกปลอดภัย/เป็นส่วนหนึ่ง ช่วยตรงจุด growth ดีขึ้น ฝึกดีขึ้น วันสูญเสีย/ข้อมูลผิดลด | turnaround, safety/belonging, growth, placement, recovery, error |
| Outcomes | คงอยู่/สำเร็จ ช่องว่างลด เปลี่ยนผ่านดี บริการเหมาะพื้นที่ | cohort outcomes แยกกลุ่ม |
| Impact | โอกาส สมรรถนะ คุณภาพชีวิต ทุนมนุษย์ และความยืดหยุ่น | ประเมิน contribution ไม่อ้างสาเหตุจากตัวชี้วัดเดียว |

สมมติฐานสำคัญคือเจ้าของข้อมูลรับรองนิยาม ต้นสังกัดบรรจุงาน/งบ ครูมีเวลา ผู้เรียนเข้าถึงโดยไม่ถูกตีตรา นายจ้างยอมรับมาตรฐาน และการเปลี่ยนนโยบาย/ภัยไม่ทำลาย protected core

---

## 9. ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายเสนอ

### 9.1 ค่าเป้าหมายรายปี

BL = จัดทำ/รับรอง baseline ในปี 2571; pp = จุดร้อยละ; ค่าเพิ่มต้องไม่เกิน 100 ค่าเป้าหมายทุกตัวเป็น “เสนอ”

| KPI/ประเภท | ฐาน 2568 | 2571 | 2572 | 2573 | 2574 | 2575 | เหตุผลกำหนดเป้า |
|---|---:|---:|---:|---:|---:|---:|---|
| K1 Access 3–5 ปี (ผลลัพธ์) | 86.40% | 87.8 | 89.1 | 90.5 | 91.8 | 93.2 | ปิดครึ่งหนึ่งของช่องว่างถึง 100 ใน 5 ปี |
| K2 Access 12–14 ปี (ผลลัพธ์) | 97.25% | 97.5 | 97.8 | 98.1 | 98.4 | 98.6 | ปิดครึ่งหนึ่งของช่องว่าง โดยไม่ใช้ค่า >100 |
| K3 Dropout corrected รวม 3 ระดับ (ผลลัพธ์/เตือนภัย) | 0.283%* | ≤0.266 | ≤0.249 | ≤0.232 | ≤0.215 | ≤0.198 | ลด 30% แบบเส้นตรง; *legacy 4.48/5.07/3.62 แสดงคู่ |
| K4 การย้ายที่ยืนยันปลายทางใน 30 วัน (กระบวนการ/เสมอภาค) | ไม่มี | BL | BL+10pp | BL+15pp | BL+20pp | BL+25pp | สร้างฐานก่อนและเร่งช่วงต้น |
| K5 ผู้เรียนถึงเกณฑ์อ่าน/คำนวณตาม diagnostic ร่วม (ผลลัพธ์) | ไม่มี | BL | BL+5pp | BL+10pp | BL+15pp | BL+20pp | ใช้ growth ที่ท้าทายแต่ปรับตามฐานจริง |
| K6 Equity gap ของ K1/K2/K5 ระหว่างกลุ่ม (ผลกระทบ) | ไม่มี | BL | BL−5% | BL−10% | BL−15% | BL−20% | ลดช่องว่างสัมพัทธ์ ไม่ใช้ค่าเฉลี่ยกลบกลุ่ม |
| K7 Coverage graduate tracer 6/12 เดือน (ผลผลิต) | ไม่มี | ≥60% | ≥75% | ≥85% | ≥90% | ≥90% | สร้างระบบก่อนใช้ outcome |
| K8 ผู้จบอยู่ในการเรียน/งาน/ฝึกภายใน 6 เดือน (ผลลัพธ์) | ไม่มี | BL | BL+3pp | BL+6pp | BL+9pp | BL+12pp | ปรับตามฐานและภาวะเศรษฐกิจ |
| K9 แหล่งฝึกผ่านมาตรฐาน dual quality (กระบวนการ) | ไม่มี | BL | BL+10pp | BL+20pp | BL+30pp | BL+40pp | ขยายเมื่อผ่านตรวจคุณภาพ |
| K10 สถานศึกษามี BCP ผ่านตรวจและซ้อม (ผลผลิต/เตือนภัย) | ไม่มี | ≥50% | ≥70% | ≥85% | ≥95% | 100% | ขยายทุกสังกัดเป็นระยะ |
| K11 เอกชนร่วม Data/Continuity/Quality Compact (กระบวนการ) | ไม่มี | BL; ≥50% สิ้นปี | ≥70% | ≥85% | ≥90% | ≥95% | ใช้ความร่วมมือ ไม่อ้างอำนาจบังคับ |
| K12 KPI วิกฤตผ่าน owner certification (ธรรมาภิบาล) | ไม่มี | ≥60% | ≥80% | ≥90% | 100% | 100% | แก้ฐานข้อมูลก่อนผูกงบ |
| K13 สถานศึกษาผ่านมาตรฐาน Safe–Caring–Guided ขั้นต่ำ (กระบวนการ/ผลผลิต) | ไม่มี | BL | BL+10pp | BL+20pp | BL+30pp | BL+40pp | สร้างฐานและ audit ก่อนขยาย; ไม่ใช้เอกสารอย่างเดียว |
| K14 ดัชนีความปลอดภัยและความเป็นส่วนหนึ่งของผู้เรียน 0–100 (ผลลัพธ์/เสมอภาค) | ไม่มี | BL | BL+2 | BL+4 | BL+6 | BL+8 | ใช้เสียงผู้เรียนและลดช่องว่างกลุ่ม ไม่อนุมานจากยอดเหตุ |
| K15 กรณีเสี่ยงได้รับการช่วยเหลือ/ส่งต่อครบตามมาตรฐานเวลา (กระบวนการ/เตือนภัย) | ไม่มี | BL | BL+10pp | BL+15pp | BL+20pp | BL+25pp | วัดความสามารถตอบสนอง ไม่ตั้งเป้าลดยอดแจ้งเหตุ |

**ตัวชี้วัดบริบท:** สัดส่วนอาชีวศึกษา:สามัญใช้ฐาน 35.14:64.86 และรายงานทุกปี แต่ไม่กำหนดเป้าเชิงบังคับจนกว่านิยามประชากรฐานผ่าน reconciliation การตัดสินใจของผู้เรียนและผลลัพธ์ผู้สำเร็จสำคัญกว่าสัดส่วนเพียงตัวเดียว

### 9.2 นิยาม สูตร แหล่ง และการตอบสนอง

| KPI | สูตร/หน่วย | แหล่ง–ความถี่–จำแนก | เจ้าของ/ผู้รับผิดชอบ | QA/ข้อจำกัด | เมื่อผลต่ำเป้า |
|---|---|---|---|---|---|
| K1–K2 | ผู้เรียนอายุที่กำหนดซึ่งกำลังเรียน/ประชากรอายุเดียวกัน×100 | DOPA+ทุกสังกัด รายปี; อำเภอ เพศ สังกัด เปราะบาง | เจ้าของทะเบียน/สังกัด; ศธจ.ประสาน | แยก residence/school-based; commuting | ตรวจตัวหาร/กลุ่มตกหล่นและ service gap |
| K3 | ออกกลางคัน/ผู้เรียนฐานเดียวกัน×100 | ทุกสังกัด รายภาคเรียน; ระดับ อำเภอ สังกัด เหตุ | สังกัด; ศธจ.รวม | ห้ามบวกร้อยละ; แยกย้าย | root-cause review และ E1 response |
| K4 | รายการย้ายที่ยืนยันปลายทาง≤30วัน/รายการย้ายทั้งหมด×100 | ระบบส่งต่อ รายเดือน; อำเภอ สังกัด กลุ่ม | ต้นทาง/ปลายทาง; ศธจ.ติดตามรวม | ไม่เปิดรายชื่อ; Gates ก่อน linkage | case audit และแก้ protocol |
| K5 | ผู้ผ่านเกณฑ์ร่วม/ผู้ประเมินที่มีผลสมบูรณ์×100 | diagnostic 3 รอบ; ชั้น สังกัด อำเภอ กลุ่ม | สถานศึกษา/ต้นสังกัด | ตรวจความเทียบเคียง/participation | MTSS/coaching/recovery cycle |
| K6 | ช่องว่าง absolute/relative ระหว่างกลุ่ม | แหล่ง K1/K2/K5 รายปี | เจ้าของ KPI; ศธจ.วิเคราะห์ | cell<5 ไม่เผย; กลุ่มฐานเปลี่ยน | equity impact review/จัดทรัพยากรเพิ่ม |
| K7–K8 | ติดตามได้/ผู้จบ×100; อยู่เรียน/งาน/ฝึก/ผู้ติดตามได้×100 | สอศ./อว./สกร./เอกชน 6/12 เดือน; สาขา เพศ อำเภอ | สถาบัน/สังกัด; ศธจ.+แรงงานรวม | nonresponse bias/คุณภาพงาน | เพิ่ม coverage และทบทวนเส้นทาง/หลักสูตร |
| K9 | แหล่งฝึกผ่านเกณฑ์/แหล่งฝึกประเมิน×100 | audit รายปี; สาขา ขนาดนายจ้าง | สอศ./สถาบัน/แรงงาน | มีผู้เรียน/แรงงานร่วมตรวจ | corrective plan/พักขยาย |
| K10 | สถานศึกษามี BCP ผ่านตรวจ+ซ้อม/ทั้งหมด×100 | สังกัด/ปภ. รายปีและหลังเหตุ; อำเภอ สังกัด | สถานศึกษา/ต้นสังกัด/ปภ. | ตรวจหลักฐานไม่ใช่มีเอกสารอย่างเดียว | ซ้อมซ้ำ/ช่วยทรัพยากร/incident review |
| K11 | เอกชนลงนามและส่ง minimum dataset/เอกชนทั้งหมด×100 | ศธจ./สช. รายครึ่งปี; ประเภทเอกชน | ศธจ.ตามมอบอำนาจ/สช./เอกชน | สมัครใจ/ตามกฎหมาย ลดรายงานซ้ำ | consultation และแก้อุปสรรค |
| K12 | KPI วิกฤตมี metadata+owner sign-off/ทั้งหมด×100 | data register รายไตรมาส | เจ้าของข้อมูล; ศธจ.เลขานุการ | audit trail/version control | หยุดใช้ target ที่ไม่รับรอง/เร่ง E6 |
| K13 | ผ่าน desk review+sampling audit/สถานศึกษาที่ประเมิน×100 | checklist ร่วม รายปี; อำเภอ สังกัด ระดับ | สถานศึกษา/ต้นสังกัด; ศธจ.รวม | ตรวจระบบจริง/เสียงผู้เรียน; ไม่จัดอันดับ | improvement plan/ทีมพี่เลี้ยง/ตรวจซ้ำ |
| K14 | คะแนนเฉลี่ยแบบสำรวจนิรนามมาตรฐาน 0–100 | สำรวจรายปี; ช่วงวัย เพศ ความพิการ สังกัด อำเภอเมื่อ n พอ | เจ้าของสังกัด; มหาวิทยาลัยช่วยประเมิน; ศธจ.รวม | cognitive test, sampling/nonresponse; มีช่องทางช่วยเหลือ | focus group ที่ปลอดภัยและปรับมาตรการรายกลุ่ม |
| K15 | กรณีเข้าเกณฑ์ที่ได้บริการครบภายในเวลา/กรณีเข้าเกณฑ์ทั้งหมด×100 | case register จำกัดสิทธิ์ รายเดือน; รายงานรวมตามประเภทบริการ | สถานศึกษา/ต้นสังกัด/สธ./พม.; ศธจ.ติดตามรวม | ฐานกฎหมาย/least privilege; ยอดแจ้งสูงอาจสะท้อนระบบดี | case audit แก้คอขวด เพิ่ม mobile specialist/ข้อตกลงส่งต่อ |

---

## 10. กลไกขับเคลื่อน RACI และงบประมาณ

### 10.1 โครงสร้างกำกับ

1. **กศจ.** ให้ความเห็นชอบทิศทาง พิจารณาข้อขัดแย้ง และรับทราบผลตามอำนาจ
2. **คณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์** กลั่นกรองแผน ตัวชี้วัด baseline งบ ผลกลางปี/สิ้นปี และข้อเสนอปรับ
3. **ศธจ.** ทำหน้าที่ PMO/เลขานุการ ประสานข้อมูลและภาคี จัดทำรายงาน ไม่รับงานปฏิบัติของเจ้าภาพมาไว้ทั้งหมด
4. **คณะทำงานเทคนิค 6 ชุด** ผูกกับ flagship; E5 มีผู้แทนโรงเรียนเอกชนสายสามัญและอาชีวะเอกชนอย่างเหมาะสม; E6 มีเจ้าของข้อมูล/DPO
5. **เจ้าภาพตามกฎหมาย** บรรจุงานและงบในแผนของตน รับรองข้อมูล และรับผิดชอบผลในขอบเขตอำนาจ

### 10.2 RACI ฉบับย่อ

| งาน | กศจ. | คณะอนุฯ | ศธจ. | ต้นสังกัด/สถานศึกษา | สช./เอกชน | จังหวัด/อปท./ภาคี |
|---|---|---|---|---|---|---|
| เห็นชอบ/ทบทวนยุทธศาสตร์ | A | R | R/เลขานุการ | C | C | C |
| Data compact/baseline | I | A | R | R/C | R/C | C |
| Continuity compact | I | A | R | R | R | R/C |
| สมรรถนะ/พัฒนาครู | I | C | C/ติดตาม | A/R ตามสังกัด | A/R ในเอกชน | C มหาวิทยาลัย |
| Skills/dual quality | I | C | R/ประสาน | R | R | A/R ตามอำนาจแรงงาน/นายจ้าง |
| Safe–Caring–Guided/ส่งต่อ | I | C | R/มาตรฐานและข้อมูลรวม | A/R ระบบสถานศึกษา | A/R เอกชน; สช.ตามอำนาจ | A/R สธ./พม./ตำรวจตามกรณี; C อปท. |
| BCP/มรดก | I | C | R/ประสาน | R | R | A/R ปภ./ศิลปากร/อปท. |
| Network/private partnership | I | A | R | R/C | R; สช. A ตามอำนาจ | R/C |
| อนุมัติงบ/บุคลากร/ก่อสร้าง | I/เสนอ | C | C | A ตามสังกัด | A ตามกฎหมาย/มอบอำนาจ | A ตามแหล่งงบ |

R = ดำเนินการ, A = รับผิดชอบผล/ตัดสินตามอำนาจ, C = ให้คำปรึกษา, I = รับทราบ ตารางต้องปรับตามหนังสือมอบอำนาจ สช.และคำสั่งฉบับปัจจุบันก่อนปีงบประมาณ

### 10.3 โครงการ งบ และช่วงเวลา

| E/Flagship | 2571 | 2572 | 2573–74 | 2575 | งบเพิ่ม 5 ปี |
|---|---|---|---|---|---:|
| E1 Continuity Compact | ออกแบบ/ฐาน | ทดลอง | ขยาย | งานประจำ | 30–50 ลบ. |
| E2 อ่าน–คำนวณ–ต่อยอด | diagnostic/coach | ทดลองครบวงรอบ | ขยายตาม growth | ประเมินผล | 45–70 ลบ. |
| E3 Skills & Dual Quality | intelligence/tracer design | 5 อำเภอ | ขยายที่ผ่านเกณฑ์ | ผูกระบบ | 45–80 ลบ. |
| E4 Safe, Caring, Guided & Resilient | baseline/มาตรฐาน/risk map | ทดลองทุกสังกัด | ขยาย/ซ้อม/ส่งต่อ | ประเมิน | 35–55 ลบ. |
| E5 Service & Private Network | profile/MOU | cluster service | ขยาย | ส่งต่องานประจำ | 20–35 ลบ. |
| E6 Data Compact | dictionary/owner | dashboard v1 | ปรับ/รับรองครบ | institutionalize | 15–20 ลบ. |
| **รวม** | **18%** | **22%** | **44%** | **16%** | **190–310 ลบ.** |

แหล่งทรัพยากร ได้แก่ งบ สป.ศธ./ต้นสังกัด งบจังหวัด/กลุ่มจังหวัด อปท. กองทุนตามกฎหมาย มหาวิทยาลัย ภาคเอกชน และทรัพยากรไม่เป็นเงินสด การสมทบเอกชนต้องโปร่งใส ไม่ผูกขาดผู้เรียนหรือแทรกแซงการประเมิน และไม่ทดแทนหน้าที่รัฐตามกฎหมาย

### 10.4 Stage gates

ทุก flagship ต้องผ่าน (S1) ปัญหา/กลุ่มเป้าหมาย (S2) อำนาจ/RACI (S3) baseline/measurement (S4) กฎหมาย สิทธิเด็ก ข้อมูล ความปลอดภัย และมรดก (S5) costing/แหล่งงบ (S6) ผลทดลอง/equity ก่อนขยาย สำหรับงาน E4 ต้องมี safeguarding protocol ช่องทางแจ้งเหตุ การตอบสนองเร่งด่วน referral directory และผู้รับผิดชอบข้อมูลก่อนเริ่มเก็บหรือประชาสัมพันธ์ หากงบยืนยันต่ำกว่า 190 ล้านบาทแต่ไม่น้อยกว่า 125 ล้านบาท หรือไม่มี core PMO/data team ภายใน 6 เดือน ให้ใช้ operating model B; หากต่ำกว่า 125 ล้านบาทต้องลดขอบเขตอย่างเป็นทางการและห้ามรายงานว่าขับเคลื่อนครบ 6 ยุทธศาสตร์

---

## 11. แผนบริหารความเสี่ยง

| ความเสี่ยง | ระดับ | สัญญาณ | มาตรการ/เจ้าภาพ |
|---|---|---|---|
| ข้อมูลผิดใช้ตั้งเป้า | สูง | สูตร/owner ไม่ตรง | dual reporting, certification, หยุด KPI ที่ไม่ผ่าน; E6/ศธจ.+เจ้าของ |
| ประสานแต่ไม่ผูกงาน/งบ | สูง | MOU ไม่มีรายการในแผนเจ้าภาพ | annual commitment matrix; คณะอนุฯ/เจ้าภาพ |
| ตีตรา/ละเมิดข้อมูลเด็ก | สูง | เปิดชื่อ cell เล็ก access ผิดสิทธิ์ | Gates G1–G7, DPO, incident plan; เจ้าของข้อมูล |
| ความรุนแรง/กลั่นแกล้ง/สุขภาพจิตไม่ได้รับการช่วยเหลือ | สูง | K14 ลด เหตุซ้ำ/เวลารอเพิ่ม | safe reporting, triage, case conference, referral SLA; สถานศึกษา/สังกัด/สธ./พม. |
| ลงโทษเกินกฎหมายหรือปกปิดเหตุเพื่อรักษาภาพลักษณ์ | สูง | ร้องเรียน การถอนแจ้ง ยอดเหตุเป็นศูนย์ผิดปกติ | วินัยเชิงบวก due process ช่องทางอิสระ และห้ามจัดอันดับจากยอดเหตุ; ต้นสังกัด/สถานศึกษา |
| คะแนนดีแต่ช่องว่างเพิ่ม | สูง | average เพิ่ม gap เพิ่ม 2 รอบ | equity review/โยกทรัพยากร; ต้นสังกัด/ศธจ. |
| เอกชนไม่ได้มีส่วนร่วม | สูง | K11 ต่ำ/รายงานซ้ำ | private advisory mechanism, minimum dataset, ตรวจมอบอำนาจ; ศธจ./สช. |
| ฝึกงานเอาเปรียบ/แคบ | สูง | อุบัติเหตุ ร้องเรียน งานไม่ตรง | dual-quality standard/พักแหล่งฝึก; สอศ./แรงงาน |
| งบกระจุก 5 อำเภอ | ปานกลาง–สูง | equity allocation ลด | เพดาน pilot/งบชดเชยพื้นที่; คณะอนุฯ |
| รวมบริการแล้วเดินทางแย่ | สูง | เวลา/ขาดเรียนเพิ่ม | access impact/transport guarantee; เจ้าของโรงเรียน/อปท. |
| น้ำท่วม/ร้อน/มลพิษ | สูง | วันปิด/ป่วย/เส้นทางตัด | BCP, multi-channel, recovery; ปภ./สธ./สังกัด |
| มรดกได้รับผลกระทบ | สูง | โครงการไม่มีอนุญาต | heritage gate/หยุดโครงการ; ศิลปากร/อปท. |
| แผนระดับบนเปลี่ยน | สูง | ประกาศฉบับใหม่ | gap analysis 180 วัน; ศธจ./คณะอนุฯ |
| ภาระครู/รายงานซ้ำ | ปานกลาง–สูง | เวลาสอนลด/ข้อมูลซ้ำ | minimum dataset/เชื่อมงานเดิม; ศธจ./สังกัด |

---

## 12. การติดตาม ทบทวน และประเมินผล

### 12.1 วงรอบ

| รอบ | งาน | ผลผลิต/ผู้ใช้ |
|---|---|---|
| รายเดือน | early warning: ย้ายไม่ยืนยัน ขาดเรียนเรื้อรัง กรณีส่งต่อเกินเวลา เหตุร้ายแรง/เหตุซ้ำ เหตุภัย/ข้อมูลผิด | dashboard จำกัดสิทธิ์; ทีมปฏิบัติ |
| รายไตรมาส | flagship milestone งบ ความเสี่ยง และ KPI กระบวนการ | คณะทำงาน/ศธจ. |
| ครึ่งปี | outcome review และ equity gap; private/agency commitment | คณะอนุกรรมการ |
| รายปี | รายงานสาธารณะ แผนปีถัดไป resource reallocation | กศจ./จังหวัด/ประชาชน |
| กลางแผน 2573 | independent contribution/process evaluation และ sensitivity | กศจ.ปรับยุทธศาสตร์ |
| ปลายแผน 2575 | outcome/equity/economic evaluation และบทเรียน | ยุทธศาสตร์รอบถัดไป |

### 12.2 ตัวชี้วัดเตือนภัยล่วงหน้า

ย้ายแล้วไม่ยืนยันปลายทางภายใน 30 วัน; ขาดเรียนเรื้อรังตามนิยามร่วม; corrected dropout เพิ่ม 2 รอบ; กรณีเสี่ยงส่งต่อเกินมาตรฐาน; เหตุร้ายแรง/เหตุซ้ำ; K14 ลดหรือช่องว่างกลุ่มเพิ่ม; วันเรียนสูญเสีย/เวลา recovery; KPI วิกฤตไม่มี owner/ส่งช้า; อุบัติเหตุ/ร้องเรียนฝึกงาน; participation ของเอกชนลดลง การข้าม threshold ให้เจ้าภาพทำ root-cause review ตามระดับเร่งด่วน โดยเหตุคุ้มครอง/อันตรายเร่งด่วนต้องใช้ protocol ทันที ไม่รอรอบ 30 วัน และไม่ใช้ dashboard เพื่อจัดอันดับหรือลงโทษ

### 12.3 การตรวจคุณภาพและการรายงาน

ศธจ.ดูแล data register/version/decision log เจ้าของข้อมูลรับรองค่าของตน คณะอนุกรรมการกลั่นกรองการตีความ และ กศจ.พิจารณาปรับทรัพยากร รายงานต้องแยก “ยืนยันจากหลักฐาน–ผลวิเคราะห์–ข้อเสนอ–ยังต้องตัดสิน” เปิดข้อขัดแย้ง ไม่ใช้ข้อมูลประเทศแทนจังหวัดโดยไม่ระบุข้อจำกัด และไม่สรุปเหตุ–ผลจากสหสัมพันธ์อย่างเดียว

---

## 13. บรรณานุกรม

### กฎหมายและโครงสร้าง

- **[L01]** รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560, ราชกิจจานุเบกษา.
- **[L05]** คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 เรื่องการปฏิรูปการศึกษาในภูมิภาค.
- **[L06]** พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 พ.ศ. 2565.
- **[L07–L10]** กฎหมายการศึกษาแห่งชาติ การศึกษาภาคบังคับ ปฐมวัย คนพิการ คุ้มครองเด็ก และความเสมอภาคทางการศึกษา ตามทะเบียนใน [R2].
- **[L11]** [พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550 แก้ไข พ.ศ. 2554](https://opec.go.th/group/detail/71), สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน.
- **[L21]** [ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ. 2548](https://ratchakitcha.soc.go.th/pdfdownload/?id=156811), ราชกิจจานุเบกษา.
- **[L22]** [กฎกระทรวงกำหนดความประพฤติของนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ. 2548](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2549/00179523.PDF), ราชกิจจานุเบกษา; ให้ตรวจฉบับแก้ไขและสถานะอีกครั้งก่อนประกาศใช้ยุทธศาสตร์.
- **[L15–L17]** กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และรัฐบาลดิจิทัล ตามทะเบียนใน [R2].
- **[A04]** คำสั่ง กศจ.พระนครศรีอยุธยา ที่ 1/2569 ลงวันที่ 27 มีนาคม 2569 เรื่องแต่งตั้งคณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์.

### แผนและข้อมูล

- **[P01–P19]** ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บท แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 แผนการศึกษาแห่งชาติ แผนรายสาขา จังหวัด กลุ่มจังหวัด และ SDGs ตามทะเบียนสถานะ/ลิงก์ใน [R2].
- **[P20]** กระทรวงศึกษาธิการ. [นโยบายการศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569–2570](https://www.moe.go.th/%E0%B8%99%E0%B9%82%E0%B8%A2%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%A3/) และ [SAFE SCHOOL](https://www.moe.go.th/moe-safe-school/), 15 พฤษภาคม 2569.
- **[G01]** สพฐ. [แนวปฏิบัติการจัดกิจกรรมแนะแนวและกิจกรรมโฮมรูม](https://smart.obec.go.th/upload/book/upload_files/1697793319x136853142_2.pdf), ครอบคลุมการศึกษา อาชีพ และส่วนตัว–สังคม.
- **[G02]** สพฐ. [เอกสารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน](https://personnel.obec.go.th/home/wp-content/uploads/2020/03/00_40%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A1_%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3.pdf), กระบวนการ 5 ขั้น.
- **[G03]** กรมสุขภาพจิต/สพฐ. [School Health HERO](https://mhc7.dmh.go.th/school-health-hero/), ระบบเฝ้าระวัง ปรึกษา และส่งต่อสุขภาพจิตโรงเรียน.
- **[E01]** WHO. [Making every school a health-promoting school: implementation guidance for school health services](https://www.who.int/publications/i/item/9789240118966), 17 April 2026.
- **[E02]** UNESCO. [Behind the Numbers: Ending School Violence and Bullying](https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366483), 2019.
- **[S01]** สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. [ข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษาและดัชนีการศึกษา ปีการศึกษา 2568](https://aya.moe.go.th/wp-content/uploads/2025/11/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A5%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%98%E0%B8%A2%E0%B8%B2-%E0%B8%9B%E0%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2-2568.pdf). เอกสารลำดับที่ 5/2569.
- **[S02]** สำนักงานสถิติจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. [รายงานสถิติจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. 2567](https://ayuttaya.nso.go.th/images/2025/4/Provincial_Statistics_Report_2024.pdf).
- **[S03]** จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. [แผนพัฒนาจังหวัด พ.ศ. 2566–2570 ฉบับทบทวนปี 2570](https://news.ayutthaya.go.th/strategic/files/com_strategy/2025-11_9e36ef50133d4f2.pdf).
- **[S04]** กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. [Thailand Zero Dropout](https://thailandzerodropout.eef.or.th/).
- **[S05/H01]** UNESCO World Heritage Centre. [Historic City of Ayutthaya](https://whc.unesco.org/en/list/576/); กรมศิลปากร. แผนแม่บทนครประวัติศาสตร์.
- **[R1–R5]** รายงานการจัดทำยุทธศาสตร์ระยะที่ 1–5 ในชุดเอกสารโครงการนี้ ซึ่งมีทะเบียนกฎหมาย แหล่งข้อมูล สูตร และข้อจำกัดฉบับเต็ม.
- **[R7]** บันทึกทบทวนความปลอดภัย พฤติกรรม ระบบดูแลช่วยเหลือ และการแนะแนวผู้เรียน ในชุดเอกสารโครงการนี้.

วันที่เข้าถึงแหล่งออนไลน์: 1 กันยายน 2569 โดยใช้เอกสาร/ข้อมูลที่เผยแพร่หรือมีผลไม่เกินวันที่ 31 สิงหาคม 2569

---

## 14. ภาคผนวก

### ภาคผนวก ก: บัญชีข้อมูลและคุณภาพฉบับย่อ

| ชุด | คุณภาพ 0–5 | ใช้ | ห้ามใช้/ช่องว่าง |
|---|---:|---|---|
| S01 ข้อมูลศึกษา 2568 | 3.0 | ขนาดระบบ/ค่าชี้สถานการณ์ | baseline โดยไม่แสดงข้อขัดแย้ง |
| S02 สถิติจังหวัด 2567 | 4.5 | อนุกรม/อำเภอเมื่อคงนิยาม | แทนปีล่าสุดทุกตัว |
| S03 แผนจังหวัด 2570 | 4.0 | บริบทล่าสุด/แรงงาน/ภัย | KPI โดยไม่ย้อนเจ้าของข้อมูล |
| S04 Zero Dropout | 2.0 | ยืนยันระบบ/ช่องว่างสาธารณะ | สร้างจำนวนจังหวัด |
| S05 มรดกโลก | 5.0 | สถานะ/ข้อกำกับ | อนุมัติโครงการแทนเจ้าของอำนาจ |
| L10/L21–L22 และ P20/G01–G03 | 4.0 | ยืนยันหน้าที่/กรอบระบบดูแล แนะแนว พฤติกรรมและความปลอดภัย | ใช้แทน baseline จังหวัดหรืออำนาจรายบุคคลโดยไม่ตรวจคำสั่ง |
| รับฟัง/GIS/tracer | 0 | — | ต้องจัดทำก่อนอ้างผล/พื้นที่รายแห่ง |

### ภาคผนวก ข: ช่องว่างข้อมูลและแผน 90 วัน

| ลำดับ | ข้อมูล | เจ้าของที่เป็นไปได้ | ผลหากไม่มี | งาน 90 วัน |
|---:|---|---|---|---|
| 1 | ประชากรอายุ/อำเภอและผู้เรียน residence/school-based | DOPA/ทุกสังกัด | access ใช้ไม่ได้ | รับรอง denominator/master list |
| 2 | OOS/ย้าย/ออกกลางคันทุกระบบ | กสศ./สังกัด/เอกชน/สกร. | E1 ตั้งเป้าไม่ได้ | นิยามและข้อมูลรวม |
| 3 | diagnostic/participation รายกลุ่ม | สังกัด/สถานศึกษา | มาตรการ E2 กว้าง | เครื่องมือ/รอบร่วม |
| 4 | TVET dropout/tracer/work quality | สอศ./เอกชน/อว./แรงงาน | E3 พิสูจน์ผลไม่ได้ | tracer design/นายจ้าง sample |
| 5 | private education profile/mอบอำนาจ | ศธจ./สช./เอกชน | RACI/บริการผิด | ตรวจมอบอำนาจและ minimum dataset |
| 6 | พิกัดโรงเรียน/ภัย/เวลาเดินทาง | ปภ./อปท./สังกัด | E4/E5 เลือกพื้นที่ไม่ได้ | GIS overlay |
| 7 | ขาดเรียนเรื้อรัง/เหตุความปลอดภัย–พฤติกรรม/เหตุซ้ำตามนิยามร่วม | สังกัด/สถานศึกษา/สธ./พม./ตำรวจ | E1/E4 ตั้งฐานและเตือนไม่ได้ | dictionary+aggregate baseline; แยกเหตุเร่งด่วนจากรายงานสถิติ |
| 8 | ความรู้สึกปลอดภัย/เป็นส่วนหนึ่งและการรับรู้ช่องทางช่วยเหลือ | สำรวจผู้เรียนแบบนิรนาม/มหาวิทยาลัย | K14 ไม่มีฐาน; ยอดเหตุอาจชวนสรุปผิด | cognitive test+sampling+support protocol |
| 9 | บุคลากรแนะแนว/สุขภาพจิต เวลารอ และผลส่งต่อ | สังกัด/สธ./พม./เอกชน | E5/K15 จัดเครือข่ายไม่ได้ | service map+referral SLA |
| 10 | คุณภาพแนะแนว 3 ขอบข่ายและแผนเปลี่ยนผ่าน | สถานศึกษาทุกสังกัด | E2/E3 วัดได้เพียงกิจกรรม | audit ตัวอย่าง+portfolio coverage |

### ภาคผนวก ค: ตารางตรวจสอบย้อนกลับ

| ยุทธศาสตร์ | ข้อมูล/ปัญหา | กฎหมาย/แผน | กลุ่ม | บทบาท | KPI/Flagship |
|---|---|---|---|---|---|
| E1 | OOS gap/dropout/migration/chronic absence | สิทธิ ภาคบังคับ เด็ก PDPA | ย้าย/เปราะบาง | ประสาน/ข้อมูลรวม | K1–K4,K15/F1 |
| E2 | RT/NT/O-NET/transition | มาตรฐาน/แผนคน | ทุกสังกัดรวมเอกชน | ประสาน/ติดตาม | K5–K6/F2 |
| E3 | ผลิต/vacancy/no tracer/แนะแนวไม่เชื่อมผลลัพธ์ | อาชีวะ แรงงาน การเรียนรู้ คุ้มครองเด็ก | 5 อำเภอ/ทุกวัย | เวที/ข้อมูล | K7–K9/F3 |
| E4 | safety/guidance baseline gap; flood/heritage | คุ้มครองเด็ก ระเบียบวินัย นโยบาย safety ภัย/โบราณสถาน/SDG | ทุกสังกัด กลุ่มเปราะบาง เสี่ยงภัย/มรดก | ประสานมาตรฐาน/ข้อมูลรวม | K10,K13–K15/F4 |
| E5 | demographic/private scale/service specialists | สิทธิ เอกชน ท้องถิ่น เด็ก/สุขภาพ | 16 อำเภอ/เอกชน | วิเคราะห์/ตามมอบอำนาจ | K1,K11,K15/F5 |
| E6 | data conflicts/sensitive child data | บ้านเมืองดี/ดิจิทัล/PDPA/คุ้มครองเด็ก | เจ้าของข้อมูล | เลขานุการ | K12–K15/F6 |

### ภาคผนวก ง: สถานะข้อค้นพบและข้อจำกัด

| สถานะ | รายการ |
|---|---|
| ยืนยันจากหลักฐาน | ขนาดระบบ แนวโน้มเกิด/ผู้เรียน RT/NT/O-NET โครงสร้างอุตสาหกรรม น้ำท่วม มรดก บทบาทตามกฎหมาย และหน้าที่สถานศึกษาตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก ม.63 |
| ผลวิเคราะห์ | 6 ยุทธศาสตร์ กลุ่มพื้นที่ Theory of Change คะแนนทางเลือก ลำดับ stage gate และการวาง Safe–Caring–Guided เป็นแกนข้ามยุทธศาสตร์ |
| ข้อเสนอเชิงนโยบาย | วิสัยทัศน์ 6 flagship งบ 190–310 ล้านบาท KPI/เป้าหมายเสนอ รวม K13–K15 |
| ผู้บริหารเห็นชอบเป็นกรอบยกร่าง | ทางเลือก A, B protected core, C ภายใต้ E3, วิสัยทัศน์/พันธกิจ/หลักการ/เป้าประสงค์, เพดาน 6 flagship, งบและ gates |
| ยังต้องตัดสิน/รับรอง | มติ กศจ. baseline/costing รายโครงการ หนังสือมอบอำนาจเอกชน และ commitment เจ้าภาพ |
| ช่องว่าง/ข้อจำกัด | ไม่มีผลรับฟังจริง ข้อมูลบางตัวผิด/ขาด ไม่มีข้อมูลรายบุคคล/GIS/tracer หรือ baseline ความปลอดภัย–แนะแนว และคะแนนทางเลือกเป็น analyst judgment |
| ต้องตรวจทางกฎหมาย | สถานะคำสั่ง/มอบอำนาจ ณ วันประชุม การใช้ข้อมูลรายบุคคล ระเบียบ/กฎกระทรวงความประพฤติฉบับปัจจุบัน อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ การร่วมทุน/งบ และงานในเขตมรดก |