เอกสารรุ่นก่อนการปรับหลักฐาน (10 กันยายน 2569): เก็บเพื่อศึกษากระบวนการ ไม่ใช้ตัวเลขหรือการตัดสินใจเดิมแทนฉบับปัจจุบัน โปรดอ่าน ร่าง 1.4 และ บันทึกปรับข้อมูล ประกอบ

ยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พ.ศ. 2571–2575

ฉบับร่างเพื่อพิจารณา
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ข้อมูลตัดยอด ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569

เอกสารฉบับนี้ใช้ทางเลือก A เป็นทิศทางหลัก ใช้ B เป็นแกนคุ้มครองขั้นต่ำ และใช้ C เป็นโครงการเรือธงภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 3 ตามข้อยืนยันของผู้ว่าจ้าง ยังไม่ใช่มติของคณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

สารบัญ

1. บทสรุปผู้บริหาร
2. บทนำ วัตถุประสงค์ ขอบเขต และวิธีจัดทำ
3. กฎหมาย นโยบาย และแผนที่เกี่ยวข้อง
4. บริบทและสถานการณ์การศึกษา
5. ผลวิเคราะห์ปัญหา ศักยภาพ แนวโน้ม และฉากทัศน์
6. ทิศทางยุทธศาสตร์
7. ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ และโครงการเรือธง
8. แผนที่ยุทธศาสตร์และ Theory of Change
9. ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายเสนอ
10. กลไกขับเคลื่อน RACI และงบประมาณ
11. แผนบริหารความเสี่ยง
12. การติดตาม ทบทวน และประเมินผล
13. บรรณานุกรม
14. ภาคผนวก

1. บทสรุปผู้บริหาร

จังหวัดพระนครศรีอยุธยามีระบบการศึกษาหลายสังกัด ปีการศึกษา 2568 มีสถานศึกษา/ศูนย์การเรียนรู้ 737 แห่ง ผู้เรียน 148,373 คน และผู้บริหาร/ครู 9,072 คน [S01] ในจำนวนนี้รายงานจำแนกโรงเรียนเอกชนสายสามัญ 35 แห่ง ผู้เรียน 20,863 คน และครู/ผู้บริหาร 1,385 คน หรือประมาณร้อยละ 14.06 และ 15.27 ของยอดจังหวัดตามลำดับ และยังมีสถานศึกษาอาชีวศึกษาเอกชน 5 แห่งที่รายงานแยกในหมวดอาชีวศึกษา การศึกษาเอกชนจึงเป็นหุ้นส่วนเชิงระบบ ไม่ใช่เพียงกลุ่มสถานศึกษาที่รับข้อมูลหรือปฏิบัติตามคำสั่ง

บริบทสำคัญคือจำนวนเกิดมีชีพลดจาก 7,018 คนใน พ.ศ. 2562 เหลือ 5,503 คนใน พ.ศ. 2566 หรือลดร้อยละ 21.59 ขณะที่ประชากรรวมทรงตัวและผู้สูงอายุมีสัดส่วนร้อยละ 21.90 ใน พ.ศ. 2567 [S02–S03] บางอำเภออุตสาหกรรมมีประชากรเพิ่ม แต่พื้นที่ระบบขนาดเล็กมีผู้เรียนลด ทำให้การวางแผนโรงเรียน ครู การเดินทาง และการเรียนรู้ตลอดชีวิตต้องใช้ข้อมูลรายพื้นที่

ด้านคุณภาพ RT ป.1 และ NT ป.3 ปีการศึกษา 2567 สูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ และ O-NET ป.6 หลายวิชาใกล้หรือสูงกว่าประเทศเล็กน้อย แต่ O-NET ม.3 และ ม.6 ต่ำกว่าประเทศทุกวิชาที่รายงาน ทั้งนี้ O-NET เป็นการสอบโดยสมัครใจ จึงต้องรายงานอัตราเข้าร่วมและไม่ใช้คะแนนแทนผู้เรียนทั้งรุ่น [S01] ด้านความต่อเนื่องยังไม่มีค่าฐานสาธารณะสำหรับเด็กนอกระบบ ส่วนข้อมูลออกกลางคัน 268 คนชี้ว่าการย้ายตามผู้ปกครองเป็นเหตุที่บันทึกสูงสุด แต่ร้อยละรวมในต้นฉบับคำนวณผิด จึงกำหนดให้รายงานค่าฐานเชิงบริหารคู่กับค่าคำนวณตรวจสอบเสมอ

ด้านความปลอดภัย พฤติกรรม การดูแลช่วยเหลือ และการแนะแนว พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 มาตรา 63 กำหนดให้สถานศึกษาจัดระบบงานและกิจกรรมแนะแนว ให้คำปรึกษา และฝึกอบรมเพื่อความประพฤติ ความรับผิดชอบ และความปลอดภัย [L10] อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีค่าฐานสาธารณะระดับจังหวัดที่เทียบกันได้เรื่องการขาดเรียนเรื้อรัง การกลั่นแกล้ง/ความรุนแรง ความรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนหนึ่ง คุณภาพการแนะแนว และเวลาส่งต่อ จึงกำหนดให้สร้าง baseline ในปี 2571 และไม่สรุปสถานการณ์จากข่าวหรือยอดร้องเรียนเพียงแหล่งเดียว [R7]

เศรษฐกิจจังหวัดมีการผลิตคิดเป็นร้อยละ 61.31 ของ GPP ปี 2565 และคนงานอุตสาหกรรมกระจุกในอุทัย บางปะอิน วังน้อย และเสนา ขณะที่กลุ่มวิเคราะห์อุตสาหกรรมของแผนครอบคลุมนครหลวงเพิ่มเติม [S02–S03] อย่างไรก็ดี ยังไม่มี graduate tracer ข้อมูลงานตรงสาขา คุณภาพงาน หรือสมรรถนะรายอาชีพเพียงพอ จึงห้ามสรุปว่าหลักสูตร “ไม่ตรงงาน” จากตำแหน่งว่างหรือสัดส่วนอาชีวศึกษาเพียงตัวเดียว

วิสัยทัศน์เสนอคือ “คนอยุธยาทุกช่วงวัยเข้าถึงการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและเป็นธรรม มีสมรรถนะเท่าทันอนาคต เชื่อมโยงงานและทุนมรดก บนระบบการศึกษาที่ปลอดภัย ยืดหยุ่น และขับเคลื่อนด้วยข้อมูล” ขับเคลื่อนด้วย 6 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) ความต่อเนื่องและความเสมอภาค (2) สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านช่วงชั้น (3) ระบบเรียน–งาน–ผู้ประกอบการและทักษะอนาคต (4) มรดก สุขภาวะ ความปลอดภัย พฤติกรรม การแนะแนว และความยืดหยุ่น (5) เครือข่ายบริการตามประชากรและความร่วมมือการศึกษาเอกชน และ (6) ธรรมาภิบาล ข้อมูล และการประสานทุกสังกัด

แต่ละยุทธศาสตร์มีโครงการเรือธงหนึ่งโครงการ รวม 6 โครงการ กรอบงบเพิ่มเพื่อขับเคลื่อนตลอด 5 ปีเสนอ 190–310 ล้านบาท ไม่รวมเงินเดือน งบประจำ ทุนเดิม และก่อสร้างขนาดใหญ่ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดทำหน้าที่เลขานุการยุทธศาสตร์ ผู้ประสาน และผู้ดูแลมาตรฐานข้อมูลรวม ส่วนการจัดการเรียนรู้ บุคลากร งบประมาณ การอนุญาต และข้อมูลรายบุคคลยังเป็นอำนาจของหน่วยงานเจ้าของตามกฎหมายหรือหนังสือมอบอำนาจ

ทางเลือก A จะดำเนินการเป็นระยะ ปี 2571 ตั้งฐานข้อมูล ข้อตกลงส่งต่อ เครื่องมือวินิจฉัย และออกแบบพื้นที่ทดลอง ปี 2572 พิสูจน์ผล ปี 2573–2574 ขยายเฉพาะมาตรการที่ผ่านเกณฑ์ และปี 2575 ทำให้เป็นงานประจำ หากทรัพยากรไม่ถึง 190 ล้านบาทแต่ไม่น้อยกว่า 125 ล้านบาท ให้เปลี่ยนไปใช้ protected core แบบทางเลือก B โดยคงยุทธศาสตร์ 1, 2 และ 6 เป็นลำดับแรก

เอกสารนี้ยังไม่มีผลรับฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจริง เครื่องมือและกระบวนการอยู่ใน [R4] จึงห้ามอ้างว่าข้อเสนอเป็นฉันทามติของจังหวัด ค่าเป้าหมายทั้งหมดมีสถานะ “ค่าเป้าหมายเสนอ” และต้องปรับเมื่อเจ้าของข้อมูลรับรอง baseline หรือเมื่อแผนระดับบนชุด พ.ศ. 2571–2575 ประกาศ

2. บทนำ วัตถุประสงค์ ขอบเขต และวิธีจัดทำ

2.1 หลักการและเหตุผล

การศึกษาระดับจังหวัดเป็นระบบที่ประกอบด้วยหน่วยจัดการศึกษาหลายสังกัดและภาคีด้านเด็ก สังคม สุขภาพ แรงงาน ท้องถิ่น ภัยพิบัติ วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ ยุทธศาสตร์นี้จึงมิใช่แผนบังคับบัญชาหน่วยงานทุกแห่ง แต่เป็นกรอบผลลัพธ์ร่วมสำหรับ กศจ. ศธจ. และเจ้าภาพตามกฎหมาย ใช้เชื่อมแผนปฏิบัติราชการ งบประมาณ ข้อมูล และการติดตามผล

2.2 วัตถุประสงค์

1. กำหนดทิศทางและผลลัพธ์ร่วมของการศึกษาทุกระบบในจังหวัด พ.ศ. 2571–2575
2. จัดลำดับมาตรการและทรัพยากรตามปัญหา กลุ่มเป้าหมาย และความแตกต่างเชิงพื้นที่
3. แบ่งงานที่ ศธจ.ทำโดยตรง งานประสาน งานที่ต้องเสนอผู้มีอำนาจ และงานภาคี
4. กำหนดตัวชี้วัด ค่าเป้าหมายเสนอ ระบบข้อมูล และวงรอบทบทวนที่ตรวจสอบได้

2.3 ขอบเขตและระเบียบวิธี

ครอบคลุม 16 อำเภอ ทุกสังกัด ทุกระดับและรูปแบบการศึกษา ผู้เรียนทุกช่วงวัย กลุ่มเปราะบาง วัยแรงงาน และผู้สูงอายุ ใช้ข้อมูลทางการที่เผยแพร่ไม่เกินวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ตรวจอนุกรมเวลา 3–5 ปีเมื่อเทียบได้ ใช้ PESTEL, stakeholder analysis, problem tree, SWOT/TOWS, scenario analysis, Theory of Change และการจัดลำดับแบบถ่วงน้ำหนัก รายละเอียดวิธีและทะเบียนหลักฐานอยู่ใน [R1–R5]

ไม่มีการรับฟังจริงในขอบเขตงานนี้ จึงใช้เพียงหลักฐานสาธารณะและผลวิเคราะห์ ไม่สร้างถ้อยคำ จำนวน หรือร้อยละความคิดเห็น เครื่องมือรับฟังพร้อมใช้กำหนดกลุ่มขั้นต่ำ 266 คนและกระบวนการ 20 วันทำการไว้ใน [R4]

2.4 นิยามสำคัญ

3. กฎหมาย นโยบาย และแผนที่เกี่ยวข้อง

3.1 ฐานอำนาจและขอบเขตบทบาท

คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 ซึ่งอ่านร่วม พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมฯ พ.ศ. 2565 เป็นฐานสำคัญของ กศจ.และ ศธจ.ในการกำหนดยุทธศาสตร์ เห็นชอบแผน ประสาน และติดตามการศึกษาในจังหวัด [L05–L06] คำสั่ง กศจ.พระนครศรีอยุธยา ที่ 1/2569 ลงวันที่ 27 มีนาคม 2569 กำหนดคณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์ให้กลั่นกรองข้อเสนอยุทธศาสตร์ แผน ตัวชี้วัด ระบบข้อมูล และงบประมาณ [A04]

สำหรับโรงเรียนเอกชน พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550 และฉบับแก้ไข พ.ศ. 2554 เป็นกฎหมายเฉพาะ การอนุญาต กำกับ และงานส่งเสริมของ ศธจ.ต้องตรวจหนังสือมอบอำนาจจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนฉบับปัจจุบัน ส่วนความร่วมมือด้านคุณภาพ การส่งต่อเด็ก ข้อมูลรวม ภัยพิบัติ และพัฒนาครูใช้ข้อตกลงและบทบาทประสาน ห้ามอ้างยุทธศาสตร์เป็นอำนาจสั่งการเกินกฎหมาย [L11]

ด้านพฤติกรรมและความปลอดภัย พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กฯ มาตรา 63–66 วางทั้งหน้าที่ของสถานศึกษา ระบบแนะแนว/ให้คำปรึกษา การอบรมสั่งสอน และการประสานผู้เกี่ยวข้อง ระเบียบ ศธ. พ.ศ. 2548 จำกัดโทษไว้ 4 สถานและมุ่งอบรมสั่งสอน [L10, L21–L22] ยุทธศาสตร์นี้จึงใช้วินัยเชิงบวก การช่วยเหลือหลายระดับ และการส่งต่อเป็นหลัก ไม่ก่ออำนาจให้ ศธจ.หรือผู้ไม่มีคำสั่งแต่งตั้งตรวจค้น ลงโทษ เปิดเผยข้อมูล หรือจัดการกรณีแทนพนักงานเจ้าหน้าที่/สถานศึกษา/เจ้าของอำนาจ

3.2 ตารางกฎหมายและแผนฉบับย่อ

ข้อกำหนดทบทวน: ภายใน 180 วันหลังแผนระดับชาติ กระทรวง กลุ่มจังหวัด หรือจังหวัดฉบับใหม่ที่มีผลต่อ พ.ศ. 2571–2575 ประกาศ ให้ ศธจ.จัดทำ gap analysis และข้อเสนอปรับตัวชี้วัด ค่าเป้าหมาย โครงการ และ RACI เสนอคณะอนุกรรมการและ กศจ. โดยไม่ลดสิทธิขั้นต่ำโดยไม่มีหลักฐาน

4. บริบทและสถานการณ์การศึกษา

4.1 ข้อมูลย้อนหลังและแนวโน้ม

4.2 ระบบการศึกษาปี 2568

4.3 การเข้าถึง คุณภาพ และความเสมอภาค

4.4 เศรษฐกิจ พื้นที่ ภัย และดิจิทัล

การผลิตคิดเป็นร้อยละ 61.31 ของ GPP ปี 2565 ตำแหน่งงานว่างที่แจ้งในปี 2567 จำนวน 15,317 อัตรา โดยร้อยละ 68.5 อยู่ในภาคผลิต แต่ยังไม่มีข้อมูลคุณภาพงานหรือทักษะรายอาชีพ [S02–S03] ครัวเรือนเข้าถึงอินเทอร์เน็ตเพิ่มจากร้อยละ 90.1 ในปี 2564 เป็น 95.3 ในปี 2566 แต่ไม่บอกคุณภาพอุปกรณ์ สัญญาณ และทักษะ [S02] พื้นที่อุทกภัยซ้ำซากคิดเป็นร้อยละ 68.54 ของจังหวัด แต่ยังไม่มีการซ้อนพิกัดสถานศึกษา/เส้นทาง [S03] นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป็นมรดกโลกและเป็นฐาน place-based learning โดยทุกโครงการต้องผ่านข้อกำกับพื้นที่ [S05]

4.5 ความแตกต่างเชิงพื้นที่

กลุ่มพื้นที่เป็นสมมติฐานวิเคราะห์ อำเภอหนึ่งอยู่ได้หลายกลุ่ม ห้ามใช้เป็นเหตุยุบ/รวมสถานศึกษาโดยไม่มีข้อมูลรายแห่งและการประเมินการเข้าถึง

5. ผลวิเคราะห์ปัญหา ศักยภาพ แนวโน้ม และฉากทัศน์

5.1 ปัญหา–หลักฐาน–สาเหตุราก

5.2 SWOT และ TOWS ฉบับย่อ

TOWS นำไปสู่ 4 กลุ่มมาตรการ: (1) ใช้เครือข่ายรัฐ–เอกชน–ท้องถิ่นสร้างเส้นทางเรียนรู้ (2) ใช้ฐานอุตสาหกรรม/มรดกสร้างงานและสมรรถนะ (3) แก้ข้อมูลและสมรรถนะช่วงเปลี่ยนผ่าน (4) สร้างบริการร่วมและความต่อเนื่องต่อภัย โดยไม่เปิดระบบรายบุคคลก่อนผ่านกฎหมาย

5.3 การมีส่วนร่วม

ยังไม่มีการรับฟังจริง จึงไม่มีประเด็นเห็นพ้อง ขัดแย้ง หรือผลสำรวจที่จะอ้างเป็นตัวแทนจังหวัด รายงาน [R4] ออกแบบกลุ่มขั้นต่ำ 266 คน แบบสำรวจ กลุ่มสนทนา สัมภาษณ์ Industrial Cluster Lab วิธีลดอคติ และแบบสังเคราะห์ไว้แล้ว ก่อนเสนอฉบับเห็นชอบควรดำเนินการหรือบันทึกมติชัดว่าการรับฟังจะอยู่ในขั้นแผนปฏิบัติการ ทั้งนี้การไม่มีข้อขัดแย้งที่ผู้ว่าจ้างแจ้งไม่เท่ากับฉันทามติสาธารณะ

5.4 ฉากทัศน์

6. ทิศทางยุทธศาสตร์

6.1 วิสัยทัศน์

คนอยุธยาทุกช่วงวัยเข้าถึงการเรียนรู้ที่ต่อเนื่องและเป็นธรรม มีสมรรถนะเท่าทันอนาคต เชื่อมโยงงานและทุนมรดก บนระบบการศึกษาที่ปลอดภัย ยืดหยุ่น และขับเคลื่อนด้วยข้อมูล

6.2 พันธกิจ

1. ประสานการค้นหา ป้องกัน ส่งต่อ และเส้นทางกลับเข้าสู่การเรียนรู้
2. สนับสนุนการประเมินวินิจฉัยและช่วยเหลือหลายระดับเพื่อสมรรถนะพื้นฐาน
3. เชื่อมการเรียนทุกระบบกับข้อมูลทักษะ คุณภาพการฝึก และผลลัพธ์ผู้สำเร็จ
4. สร้างสถานศึกษาปลอดภัย ใส่ใจ ใช้วินัยเชิงบวก มีระบบดูแล–แนะแนวและส่งต่อ พร้อมใช้มรดก ชุมชน เทคโนโลยี และการจัดการภัยเป็นฐานเรียนรู้
5. วางเครือข่ายบริการรัฐ–เอกชน–ท้องถิ่นตามประชากรและพื้นที่
6. สร้างธรรมาภิบาลข้อมูล ตัวชี้วัดร่วม และวงรอบตัดสินใจที่ตรวจสอบได้

6.3 หลักการ

ผู้เรียนและสิทธิเป็นศูนย์กลาง; เสมอภาคตามความจำเป็น; ใช้หลักฐานและเปิดเผยความไม่แน่นอน; เคารพอำนาจแต่ละสังกัด; ป้องกันอันตราย/การตีตรา/การละเมิดข้อมูล; ทดลองและขยายตามผล; วัดผลลัพธ์และช่องว่าง ไม่วัดเฉพาะกิจกรรม

6.4 เป้าประสงค์ร่วม

G1 เข้าถึงและคงอยู่ในเส้นทางเหมาะสม; G2 สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านดีขึ้น; G3 เปลี่ยนผ่านสู่การเรียน/งานคุณภาพ; G4 ปลอดภัย สุขภาวะดี มีพฤติกรรมเชิงบวก เข้าถึงการดูแล–แนะแนว ใช้มรดกและเรียนต่อเนื่องเมื่อเกิดภัย; G5 บริการเหมาะประชากร/พื้นที่และสนับสนุนตลอดชีวิต; G6 ข้อมูลมีนิยาม เจ้าของ คุณภาพ และใช้ตัดสินใจ

7. ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ และโครงการเรือธง

ยุทธศาสตร์ที่ 1 ความต่อเนื่องและความเสมอภาคในการเรียนรู้

ผลลัพธ์: ผู้เรียนที่ย้าย เสี่ยงหลุด หรือหลุดได้รับการส่งต่อเข้าสู่การศึกษา ฝึกอบรม หรือการเรียนรู้ที่เหมาะสมและคงอยู่ โดยช่องว่างกลุ่ม/พื้นที่ลดลง

กลยุทธ์: (1) protocol รับ–ส่งต่อข้ามรัฐ เอกชน ท้องถิ่น สกร. อาชีวะ และจังหวัด (2) จุดประสาน 16 อำเภอและรหัสสาเหตุมาตรฐาน (3) ทางเลือกยืดหยุ่น/เทียบโอน (4) เชื่อมทุน สุขภาพ สังคม และคุ้มครองเด็ก (5) ใช้การขาดเรียนเรื้อรัง/สัญญาณดูแลช่วยเหลือเป็น early warning และ case conference ก่อนหลุด (6) ข้อมูลรวมก่อนรายบุคคลผ่าน Gates G1–G7

Flagship 1: Ayutthaya Learner Continuity Compact จัดทำข้อตกลงส่งต่อระหว่างสังกัด แบบแจ้งย้ายและยืนยันปลายทาง ระบบติดตามผลรวม 30/90/365 วัน และ referral directory โรงเรียนเอกชนร่วมออกแบบเพื่อให้เด็กย้ายระหว่างรัฐ–เอกชนไม่หายจากระบบ โดยแยกข้อมูลค่าเล่าเรียน/ทุนตามฐานกฎหมายและไม่ตีตรา

ยุทธศาสตร์ที่ 2 สมรรถนะพื้นฐานและการเปลี่ยนผ่านช่วงชั้น

ผลลัพธ์: ผู้เรียนอ่านรู้เรื่อง เขียนสื่อสาร คิดคำนวณ ใช้วิทยาศาสตร์ ภาษา และดิจิทัลตามช่วงวัย พร้อมมี learning growth เมื่อเปลี่ยนชั้น

กลยุทธ์: (1) เครื่องมือวินิจฉัยร่วมที่เทียบเคียงได้ (2) ระบบช่วยหลายระดับ (3) coaching ครูจากข้อมูลชั้นเรียน (4) transition portfolio ป.6–ม.1 และ ม.3–ม.4/ปวช. (5) บรรยากาศชั้นเรียนปลอดภัย วินัยเชิงบวก และทักษะชีวิต/อารมณ์–สังคม (6) รายงาน participation/equity gap

Flagship 2: อ่านรู้เรื่อง–คิดคำนวณ–ต่อยอดมัธยม ประเมินต้น–กลาง–ปลายปี จัดเวลาและสื่อช่วยเฉพาะจุด สร้างเครือข่ายครูข้ามสังกัด มหาวิทยาลัยสนับสนุนการประเมิน โรงเรียนเอกชนเข้าถึงเครื่องมือ การพัฒนาครู และวงแลกเปลี่ยนโดยไม่ถูกจัดอันดับจากคะแนนดิบ

ยุทธศาสตร์ที่ 3 ระบบเรียน–งาน–ผู้ประกอบการและทักษะอนาคต

ผลลัพธ์: ผู้เรียนเลือกเส้นทางจากข้อมูลจริง การฝึกมีคุณภาพ ผู้สำเร็จเข้าสู่เรียนต่อ/งานคุณภาพ และแรงงานเข้าถึง reskill/upskill

กลยุทธ์: (1) skills intelligence รายไตรมาส (2) tracer 6/12 เดือน (3) มาตรฐานฝึกงาน/ทวิภาคีรวมความปลอดภัย การคุกคาม และช่องทางร้องเรียน (4) แนะแนวการศึกษา–อาชีพ–ส่วนตัว/สังคมจากข้อมูลจริง (5) modular learning/credit transfer (6) automation, AI, data, maintenance, safety, green/human skills (7) สิทธิเลือกและ transferable skills

Flagship 3: Ayutthaya Skills Intelligence & Dual Quality ทดลองในอุทัย บางปะอิน วังน้อย นครหลวง และเสนา เชื่อมมัธยม โรงเรียนเอกชน อาชีวะรัฐ/เอกชน อุดมศึกษา สกร. แรงงาน นายจ้าง และผู้แทนแรงงาน วัดงานตรงสาขา รายได้ การคงอยู่ คุณภาพ/ความปลอดภัยฝึก ไม่วัดเพียงสัดส่วนอาชีวะ

ยุทธศาสตร์ที่ 4 มรดก สุขภาวะ ความปลอดภัย พฤติกรรม การแนะแนว และความยืดหยุ่น

ผลลัพธ์: ผู้เรียนรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนหนึ่ง มีพฤติกรรมเชิงบวก เข้าถึงการดูแลช่วยเหลือ/แนะแนวและการส่งต่อตามเวลา การเรียนต่อเนื่องเมื่อเกิดภัย และใช้ทุนมรดกสร้างสมรรถนะโดยไม่กระทบ OUV

กลยุทธ์: (1) มาตรฐาน Safe–Caring–Guided ขั้นต่ำทุกสังกัดและช่องทางแจ้งเหตุที่เข้าถึงได้ (2) ระบบดูแลช่วยเหลือสามระดับ: ทั่วไป–เสี่ยง–เข้มข้น พร้อม referral directory/มาตรฐานเวลา (3) แนะแนว 3 ขอบข่ายและโฮมรูมต่อเนื่อง (4) วินัยเชิงบวก การป้องกันกลั่นแกล้ง ความรุนแรง สารเสพติด ภัยดิจิทัล และการคุกคาม (5) school risk map, BCP/recovery และ heat/air/flood protocol (6) heritage learning routes/โครงงานชุมชนและ heritage compliance gate [R7]

Flagship 4: Ayutthaya Safe, Caring, Guided & Resilient Schools สถานศึกษารัฐ เอกชน อาชีวะ และท้องถิ่นใช้มาตรฐานขั้นต่ำร่วม ระบบดูแลช่วยเหลือ/แนะแนวและส่งต่อ พัฒนาครูที่ปรึกษา–ครูแนะแนว ใช้วินัยเชิงบวก สำรวจเสียงผู้เรียนแบบนิรนาม และซ้อมแผนเผชิญเหตุ/BCP โดยเชื่อม School Health HERO หรือระบบเจ้าของสังกัดตามสิทธิ ไม่สร้างฐานสุขภาพรายบุคคลซ้ำ เส้นทางเรียนรู้มรดกยังเป็นองค์ประกอบของ flagship โดยกรมศิลปากร/อปท.ตรวจโครงการกายภาพ และ ปภ./สธ./พม.ร่วมมาตรฐานตามอำนาจ

ยุทธศาสตร์ที่ 5 เครือข่ายบริการตามประชากรและความร่วมมือการศึกษาเอกชน

ผลลัพธ์: ทุกพื้นที่เข้าถึงบริการขั้นต่ำด้วยเวลา/ต้นทุนเหมาะสม ใช้ทรัพยากรร่วมโดยไม่เพิ่มความเหลื่อมล้ำ และการศึกษาเอกชนมีส่วนกำหนด/ขับเคลื่อนผลลัพธ์จังหวัดตามบทบาท

กลยุทธ์: (1) district service profile และ school master list/GIS (2) shared teachers/mobile specialists รวมครูแนะแนว นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์/ทีมสุขภาพ และ transport guarantee (3) capacity planning พื้นที่เติบโต (4) learning hub ร่วม สกร.–อปท.–อาชีวะ–อุดมศึกษา (5) Provincial Private Education Partnership สำหรับช่องทางบริการ/คำปรึกษาตามมอบอำนาจ ข้อมูล คุณภาพ พัฒนาครู การศึกษาพิเศษ คุ้มครองเด็ก BCP การดูแลช่วยเหลือ/แนะแนว และการส่งต่อ (6) private education profile ด้านความจุ แนวโน้มผู้เรียน และความต้องการสนับสนุน (7) ตรวจหนังสือมอบอำนาจ สช.ทุกปี

Flagship 5: Ayutthaya Education Service & Private Partnership Network จัดคลัสเตอร์บริการ 16 อำเภอ ให้โรงเรียนเอกชน 35 แห่งและอาชีวะเอกชน 5 แห่งมีผู้แทนในคณะทำงานเชิงเทคนิค ใช้ทรัพยากร/ผู้เชี่ยวชาญร่วมตามข้อตกลง มีช่องทาง one-stop ตามมอบอำนาจ สนับสนุนพัฒนาครู การช่วยเหลือเด็กพิเศษ การคุ้มครองเด็กและ BCP รวมทั้ง protocol รองรับการย้ายหรือยุติกิจการที่กระทบผู้เรียน และทำ private education profile โดยไม่สร้างรายงานซ้ำหรือก้าวล่วงอำนาจ สช./ผู้รับใบอนุญาต ตัวชี้วัดผลลัพธ์ทุกตัวต้องจำแนกสังกัดเพื่อเห็นผลต่อผู้เรียนเอกชน ไม่วัดการส่งเสริมจากจำนวนประชุมเพียงอย่างเดียว

ยุทธศาสตร์ที่ 6 ธรรมาภิบาล ข้อมูล และการประสานทุกสังกัด

ผลลัพธ์: ตัวชี้วัดสำคัญมีนิยาม สูตร เจ้าของ แหล่ง รอบเวลา คุณภาพ และการรับรองชัดเจน พร้อมใช้ในมติ แผน และการแก้ปัญหา

กลยุทธ์: (1) data dictionary/baseline dual reporting รวมการขาดเรียน เหตุ การช่วยเหลือ/ส่งต่อ และผลแนะแนว (2) owner sign-off (3) dashboard หลายระดับและ decision log (4) privacy/security/child-rights impact controls (5) annual review และ 180-day policy update (6) minimum dataset ครอบคลุมเอกชนโดยร่วมออกแบบ และห้ามจัดอันดับจากยอดเหตุ/ข้อมูลสุขภาพจิต

Flagship 6: Provincial Education Data Compact ศธจ.เป็นเลขานุการ/data steward ของข้อมูลรวม เจ้าของข้อมูลรวมถึงโรงเรียนเอกชนและ สช.รับรองข้อมูลของตน ใช้ dashboard เพื่อการตัดสินใจ ไม่เผยข้อมูลกลุ่มเล็ก และไม่เชื่อมรายบุคคลก่อนผ่าน Gates

7.1 ตารางยุทธศาสตร์–กลยุทธ์–โครงการ

8. แผนที่ยุทธศาสตร์และ Theory of Change

ฐานกำกับ: E6 ข้อมูลเชื่อถือได้ + อำนาจ/RACI ชัด + การตัดสินใจร่วม
                              ↓
หลักประกัน: E1 ความต่อเนื่อง/เสมอภาค + E5 เครือข่ายรัฐ–เอกชนตามพื้นที่
                              ↓
ผลลัพธ์ผู้เรียน: E2 สมรรถนะ + E3 เรียน–งาน/แนะแนว + E4 ปลอดภัย/ดูแล/พฤติกรรม/สุขภาวะ/มรดก/ภัย
                              ↓
ผลกระทบ: คนทุกช่วงวัยเรียนรู้ต่อเนื่อง มีสมรรถนะและเส้นทางชีวิตคุณภาพ
          จังหวัดมีทุนมนุษย์ เศรษฐกิจ และชุมชนที่ยืดหยุ่นโดยไม่ทิ้งใคร

สมมติฐานสำคัญคือเจ้าของข้อมูลรับรองนิยาม ต้นสังกัดบรรจุงาน/งบ ครูมีเวลา ผู้เรียนเข้าถึงโดยไม่ถูกตีตรา นายจ้างยอมรับมาตรฐาน และการเปลี่ยนนโยบาย/ภัยไม่ทำลาย protected core

9. ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายเสนอ

9.1 ค่าเป้าหมายรายปี

BL = จัดทำ/รับรอง baseline ในปี 2571; pp = จุดร้อยละ; ค่าเพิ่มต้องไม่เกิน 100 ค่าเป้าหมายทุกตัวเป็น “เสนอ”

ตัวชี้วัดบริบท: สัดส่วนอาชีวศึกษา:สามัญใช้ฐาน 35.14:64.86 และรายงานทุกปี แต่ไม่กำหนดเป้าเชิงบังคับจนกว่านิยามประชากรฐานผ่าน reconciliation การตัดสินใจของผู้เรียนและผลลัพธ์ผู้สำเร็จสำคัญกว่าสัดส่วนเพียงตัวเดียว

9.2 นิยาม สูตร แหล่ง และการตอบสนอง

10. กลไกขับเคลื่อน RACI และงบประมาณ

10.1 โครงสร้างกำกับ

1. กศจ. ให้ความเห็นชอบทิศทาง พิจารณาข้อขัดแย้ง และรับทราบผลตามอำนาจ
2. คณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์ กลั่นกรองแผน ตัวชี้วัด baseline งบ ผลกลางปี/สิ้นปี และข้อเสนอปรับ
3. ศธจ. ทำหน้าที่ PMO/เลขานุการ ประสานข้อมูลและภาคี จัดทำรายงาน ไม่รับงานปฏิบัติของเจ้าภาพมาไว้ทั้งหมด
4. คณะทำงานเทคนิค 6 ชุด ผูกกับ flagship; E5 มีผู้แทนโรงเรียนเอกชนสายสามัญและอาชีวะเอกชนอย่างเหมาะสม; E6 มีเจ้าของข้อมูล/DPO
5. เจ้าภาพตามกฎหมาย บรรจุงานและงบในแผนของตน รับรองข้อมูล และรับผิดชอบผลในขอบเขตอำนาจ

10.2 RACI ฉบับย่อ

R = ดำเนินการ, A = รับผิดชอบผล/ตัดสินตามอำนาจ, C = ให้คำปรึกษา, I = รับทราบ ตารางต้องปรับตามหนังสือมอบอำนาจ สช.และคำสั่งฉบับปัจจุบันก่อนปีงบประมาณ

10.3 โครงการ งบ และช่วงเวลา

แหล่งทรัพยากร ได้แก่ งบ สป.ศธ./ต้นสังกัด งบจังหวัด/กลุ่มจังหวัด อปท. กองทุนตามกฎหมาย มหาวิทยาลัย ภาคเอกชน และทรัพยากรไม่เป็นเงินสด การสมทบเอกชนต้องโปร่งใส ไม่ผูกขาดผู้เรียนหรือแทรกแซงการประเมิน และไม่ทดแทนหน้าที่รัฐตามกฎหมาย

10.4 Stage gates

ทุก flagship ต้องผ่าน (S1) ปัญหา/กลุ่มเป้าหมาย (S2) อำนาจ/RACI (S3) baseline/measurement (S4) กฎหมาย สิทธิเด็ก ข้อมูล ความปลอดภัย และมรดก (S5) costing/แหล่งงบ (S6) ผลทดลอง/equity ก่อนขยาย สำหรับงาน E4 ต้องมี safeguarding protocol ช่องทางแจ้งเหตุ การตอบสนองเร่งด่วน referral directory และผู้รับผิดชอบข้อมูลก่อนเริ่มเก็บหรือประชาสัมพันธ์ หากงบยืนยันต่ำกว่า 190 ล้านบาทแต่ไม่น้อยกว่า 125 ล้านบาท หรือไม่มี core PMO/data team ภายใน 6 เดือน ให้ใช้ operating model B; หากต่ำกว่า 125 ล้านบาทต้องลดขอบเขตอย่างเป็นทางการและห้ามรายงานว่าขับเคลื่อนครบ 6 ยุทธศาสตร์

11. แผนบริหารความเสี่ยง

12. การติดตาม ทบทวน และประเมินผล

12.1 วงรอบ

12.2 ตัวชี้วัดเตือนภัยล่วงหน้า

ย้ายแล้วไม่ยืนยันปลายทางภายใน 30 วัน; ขาดเรียนเรื้อรังตามนิยามร่วม; corrected dropout เพิ่ม 2 รอบ; กรณีเสี่ยงส่งต่อเกินมาตรฐาน; เหตุร้ายแรง/เหตุซ้ำ; K14 ลดหรือช่องว่างกลุ่มเพิ่ม; วันเรียนสูญเสีย/เวลา recovery; KPI วิกฤตไม่มี owner/ส่งช้า; อุบัติเหตุ/ร้องเรียนฝึกงาน; participation ของเอกชนลดลง การข้าม threshold ให้เจ้าภาพทำ root-cause review ตามระดับเร่งด่วน โดยเหตุคุ้มครอง/อันตรายเร่งด่วนต้องใช้ protocol ทันที ไม่รอรอบ 30 วัน และไม่ใช้ dashboard เพื่อจัดอันดับหรือลงโทษ

12.3 การตรวจคุณภาพและการรายงาน

ศธจ.ดูแล data register/version/decision log เจ้าของข้อมูลรับรองค่าของตน คณะอนุกรรมการกลั่นกรองการตีความ และ กศจ.พิจารณาปรับทรัพยากร รายงานต้องแยก “ยืนยันจากหลักฐาน–ผลวิเคราะห์–ข้อเสนอ–ยังต้องตัดสิน” เปิดข้อขัดแย้ง ไม่ใช้ข้อมูลประเทศแทนจังหวัดโดยไม่ระบุข้อจำกัด และไม่สรุปเหตุ–ผลจากสหสัมพันธ์อย่างเดียว

13. บรรณานุกรม

กฎหมายและโครงสร้าง

• [L01] รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560, ราชกิจจานุเบกษา.
• [L05] คำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 เรื่องการปฏิรูปการศึกษาในภูมิภาค.
• [L06] พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 19/2560 พ.ศ. 2565.
• [L07–L10] กฎหมายการศึกษาแห่งชาติ การศึกษาภาคบังคับ ปฐมวัย คนพิการ คุ้มครองเด็ก และความเสมอภาคทางการศึกษา ตามทะเบียนใน [R2].
• [L11] พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2550 แก้ไข พ.ศ. 2554, สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน.
• [L21] ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ. 2548, ราชกิจจานุเบกษา.
• [L22] กฎกระทรวงกำหนดความประพฤติของนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ. 2548, ราชกิจจานุเบกษา; ให้ตรวจฉบับแก้ไขและสถานะอีกครั้งก่อนประกาศใช้ยุทธศาสตร์.
• [L15–L17] กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และรัฐบาลดิจิทัล ตามทะเบียนใน [R2].
• [A04] คำสั่ง กศจ.พระนครศรีอยุธยา ที่ 1/2569 ลงวันที่ 27 มีนาคม 2569 เรื่องแต่งตั้งคณะอนุกรรมการบริหารราชการเชิงยุทธศาสตร์.

แผนและข้อมูล

• [P01–P19] ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บท แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 แผนการศึกษาแห่งชาติ แผนรายสาขา จังหวัด กลุ่มจังหวัด และ SDGs ตามทะเบียนสถานะ/ลิงก์ใน [R2].
• [P20] กระทรวงศึกษาธิการ. นโยบายการศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569–2570 และ SAFE SCHOOL, 15 พฤษภาคม 2569.
• [G01] สพฐ. แนวปฏิบัติการจัดกิจกรรมแนะแนวและกิจกรรมโฮมรูม, ครอบคลุมการศึกษา อาชีพ และส่วนตัว–สังคม.
• [G02] สพฐ. เอกสารระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน, กระบวนการ 5 ขั้น.
• [G03] กรมสุขภาพจิต/สพฐ. School Health HERO, ระบบเฝ้าระวัง ปรึกษา และส่งต่อสุขภาพจิตโรงเรียน.
• [E01] WHO. Making every school a health-promoting school: implementation guidance for school health services, 17 April 2026.
• [E02] UNESCO. Behind the Numbers: Ending School Violence and Bullying, 2019.
• [S01] สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษาและดัชนีการศึกษา ปีการศึกษา 2568. เอกสารลำดับที่ 5/2569.
• [S02] สำนักงานสถิติจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานสถิติจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. 2567.
• [S03] จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. แผนพัฒนาจังหวัด พ.ศ. 2566–2570 ฉบับทบทวนปี 2570.
• [S04] กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. Thailand Zero Dropout.
• [S05/H01] UNESCO World Heritage Centre. Historic City of Ayutthaya; กรมศิลปากร. แผนแม่บทนครประวัติศาสตร์.
• [R1–R5] รายงานการจัดทำยุทธศาสตร์ระยะที่ 1–5 ในชุดเอกสารโครงการนี้ ซึ่งมีทะเบียนกฎหมาย แหล่งข้อมูล สูตร และข้อจำกัดฉบับเต็ม.
• [R7] บันทึกทบทวนความปลอดภัย พฤติกรรม ระบบดูแลช่วยเหลือ และการแนะแนวผู้เรียน ในชุดเอกสารโครงการนี้.

วันที่เข้าถึงแหล่งออนไลน์: 1 กันยายน 2569 โดยใช้เอกสาร/ข้อมูลที่เผยแพร่หรือมีผลไม่เกินวันที่ 31 สิงหาคม 2569

14. ภาคผนวก

ภาคผนวก ก: บัญชีข้อมูลและคุณภาพฉบับย่อ

ภาคผนวก ข: ช่องว่างข้อมูลและแผน 90 วัน

ภาคผนวก ค: ตารางตรวจสอบย้อนกลับ

ภาคผนวก ง: สถานะข้อค้นพบและข้อจำกัด